نرخ فولاد ایران نباید دلاری باشد/ قیمت‌گذاری‌های بورس کالا در اتاق‌های دربسته انجام می‌شود

حمیدرضا رستگار، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار فولادبان ضمن انتقاد از شیوه جدید قیمت‌گذاری محصولات فولادی در بورس کالا، توضیح داد: تمام هزینه‌های تولید فولاد در کشور ریالی است و وقتی هزینه و تولید در کشور ریالی است، به هیچ عنوان نباید قیمت‌گذاری را به سمت دلار ببریم.

وی افزود: کالایی که کاملاً ایرانی است، در داخل تولید می‌شود و مصرف داخلی دارد و هزینه‌های تولید آن هم ارتباط مستقیمی با دلار ندارد، باید براساس فرمول‌های مرتبط با رقابت در بازار داخلی و متناسب با هزینه‌های داخلی قیمت‌گذاری شود.

رستگار ادامه داد: بخشی از محصولات فولادی که مرتبط با قیمت‌های جهانی است، اگر وارداتی باشد یا مواد و نهاده‌هایی برای تولید آن‌ها از خارج وارد شود، می‌تواند براساس قیمت‌های جهانی تنظیم شود. همچنین اگر قرار باشد محصولی صادر شود، طبیعتاً قیمت آن باید متناسب با شرایط بازار جهانی فولاد تعیین شود، اما متأسفانه این دو موضوع از یکدیگر تفکیک نشده و قیمت فولاد چه برای مصرف داخل و چه برای صادرات، بر مبنای قیمت‌های جهانی و نرخ دلار مبادله‌ای تعیین می‌شود.

وی تصریح کرد: ما در داخل کشور برای تولید فولاد از معادن، امکانات عمومی، نیروی انسانی، تسهیلات و منابعی استفاده می‌کنیم که متعلق به کشور و مردم است. وقتی محصولی با استفاده از این امکانات در داخل تولید می‌شود، این که قیمت آن را به قیمت جهانی گره بزنیم، حتماً اشتباه است.

صادرات نباید به قیمت گران شدن محصولات داخلی تمام شود

رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد استان تهران در پاسخ به این پرسش که فولادسازان معتقدند اگر قیمت فولاد داخلی پایین‌تر از قیمت جهانی و به‌صورت غیردلاری تعیین شود، صادرات آسیب می‌بیند و حتی ممکن است زمینه قاچاق فراهم شود، راهکار شما در این زمینه چیست، گفت: راهکار این است که اصل موضوع را منافع مردم قرار دهیم.

وی در توضیح بیشتر گفت: اصل مسأله این است که منافع معادن و صنایع داخلی باید به مردم برسد، زیرا تولیدکنندگان داخلی از امکانات داخل کشور استفاده می‌کنند. این که نرخ همه محصولات را با قیمت جهانی تنظیم کنیم، نادرست است، اما باید برنامه‌ریزی کنیم که بخشی از تولیدات علاوه بر تأمین مصارف داخلی، صادر شود.

رستگار تأکید کرد: آهن و فولاد مثل بنزین نیست که مصرف شود و از بین برود. فولاد وقتی خریداری می‌شود، در صنعت ساختمان، خودروسازی، لوازم خانگی و سایر صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد. بنابراین منفعت آن در کل کشور و در چرخه تولید باقی می‌ماند و به‌نوعی این سرمایه دوباره به مردم و بخش خصوصی برمی‌گردد.

وی خاطرنشان کرد: باید بخشی از تولیدات فولاد برای صادرات در نظر گرفته شود، اما نباید مصارف داخلی را فدای صادرات کنیم. اگر یک کارخانه هزار تن تولید دارد، باید متناسب با نیاز داخلی بازار داخل را تأمین کند و اگر تولید به بیش از نیاز داخلی رسید، می‌توان مازاد مصرف داخل کشور را صادر کرد.

فرمول‌های قیمت‌گذاری تا کنون عدالت را در زنجیره فولاد برقرار نکرده‌اند

رستگار در پاسخ به این پرسش که آیا فرمول‌های قیمت‌گذاری که تقریباً هر سال تغییر می‌کنند، توانسته‌اند عدالت را در توزیع سود در سراسر زنجیره فولاد برقرار کنند، گفت: به هیچ عنوان؛ تا امروز نه بورس توانسته این کار را انجام دهد و نه قیمت‌گذاری‌هایی که انجام شده است.

رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد استان تهران تصریح کرد: ما اساساً این قیمت‌گذاری‌ها را قبول نداریم. به نظر من نمایندگان واقعی بخش‌های مختلف زنجیره در فرآیند قیمت‌گذاری حضور ندارند و این تصمیمات در اتاق‌های دربسته گرفته می‌شود.

وی با تأکید بر این که سال‌هاست از صنف فروشندگان آهن و فولاد در زمینه قیمت‌گذاری محصولات فولادی در بورس کالا نظرخواهی نمی‌شود، عنوان کرد: شفافیتی که باید در فرآیند قیمت‌گذاری وجود داشته باشد، وجود ندارد و نمایندگان بخش‌های مختلف زنجیره باید در این فرآیند حضور داشته باشند.

دولت باید پاسخگوی فقدان عدالت در توزیع سود در زنجیره فولاد باشد

رستگار در پاسخ به این پرسش که این انتقاد متوجه کدام نهاد، از جمله شورای رقابت، ستاد تنظیم بازار، وزارت صمت یا مجموعه مسئول تصمیم‌گیری درباره فرمول‌هاست، گفت: به هر حال، هر مجموعه‌ای که مسئول قیمت‌گذاری است باید پاسخگو باشد و باید یک فرمول مشخص برای توزیع عادلانه سود در زنجیره فولاد وجود داشته باشد.

وی افزود: باید مشخص باشد سهم سنگ‌آهن، گندله، آهن اسفنجی، شمش و سایر بخش‌های زنجیره از سود کسب‌شده چقدر باشد. افرادی که در این زنجیره فعالیت دارند و از نظر تخصصی، قانونی و فنی جایگاه دارند، باید در این فرآیند حضور داشته باشند. باید همه بخش‌ها از جمله فروشندگان محصولات نهایی در کنار هم قرار بگیرند و هیچ‌کس نباید نسبت به دیگری برتری داشته باشد.

رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد استان تهران خاطرنشان کرد: در گذشته اتحادیه آهن یکی از ارکان ثابت قیمت‌گذاری فولاد بود، اما متأسفانه این مجموعه از جریان تصمیم‌گیری حذف شده است، در حالی که جایگاه آهن‌فروشان و فعالان پایین‌دست بازار نیز باید در تصمیم‌گیری‌ها مورد توجه قرار گیرد.

بسیاری از آهن‌فروشان سرمایه خود را از دست داده‌اند

رستگار در پاسخ به این پرسش که با توجه به رکود شدید بازار فولاد، آیا فرمول‌های جدید قیمت‌گذاری می‌تواند به بنگاه‌داران و آهن‌فروشان کمک کند یا خیر، عنوان کرد: عوامل زیادی در رونق بازار مؤثر هستند و برای رونق بازار باید مجموعه‌ای از این عوامل مورد توجه قرار گیرد.

وی به شرایط جنگی کنونی کشور اشاره کرد و گفت: در دوره جنگ تحمیلی که هشت سال طول کشید، به دلیل نیاز داخلی حتی مجبور به واردات فولاد بودیم. علاوه بر آن، حوادثی مانند زلزله و جنگ و همچنین فرسودگی برخی مناطق کشور باعث می‌شود نیاز به بازسازی وجود داشته باشد. در شرایط جنگی کنونی اما برنامه‌ریزی مناسبی انجام نشده است و دولت برای کسی که کارش آهن‌فروشی است و سرمایه خود را در این بخش گذاشته، برنامه مشخصی نداشته است.

رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد استان تهران ادامه داد: بسیاری از همکاران ما در بازار آهن از این وضعیت راضی نیستند. بازار فولاد کشور در گذشته یک روند مشخص داشت و قیمت‌ها درصد مشخصی رشد می‌کرد. خرید و فروش‌ها از ابتدای سال بر اساس یک فرمول انجام می‌شد و این فرمول نیز مناسب بود و تقریباً همه از آن رضایت داشتند و بخش‌های مختلف بازار به شکل نسبتاً مساوی از آن منفعت می‌بردند. اما وقتی بازار دچار نوسان و تورم می‌شود، بسیاری از همکاران ما نیز نمی‌توانند تجارت کنند.

وی خاطرنشان کرد: به‌صراحت می‌گویم که خیلی از همکاران ما در بازار آهن به دلیل همین اتفاقات، بخشی از سرمایه و نقدینگی خود را از دست داده‌اند. برای مثال، افراد زیادی هستند که آهن خریداری‌شده خود را فروخته‌اند، اما بعد نتوانسته همان میزان کالا را با قیمت جدید جایگزین کنند. در چنین شرایطی، سرمایه و توان فعالیت این افراد کاهش پیدا می‌کند.

رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد استان تهران در پایان گفت: فکر نمی‌کنم هیچ‌کدام از آهن‌فروشان کشور از این روند راضی باشند و امیدوارم این شرایط به نفع همه فعالان زنجیره فولاد از جمله فعالان بازار آهن، اصلاح شود.