سایۀ رکود مسکن بر بازار فولاد چین/ رشد صنایع نوین مانع افت تقاضا می‌شود؟

به گزارش خبرنگار فولادبان، تازه‌ترین بررسی مؤسسه بیگ‌مینت (BigMint) نشان می‌دهد میزان مصرف فولاد چین در سال ۲۰۲۶ با افتی بین ۰.۷ تا ۱.۴ درصد مواجه می‌شود و در محدوده‌ی ۷۸۵ تا ۷۹۰ میلیون تن آرام می‌گیرد. تداوم بحران در بخش املاک و ساخت‌وساز همچنان اصلی‌ترین عامل فشار بر تقاضای بازار فولاد به شمار می‌رود؛ فشاری که حتی رشد صنایع فناورانه و تولیدی هم نتوانسته اثر آن را به شکل کامل خنثی کند.

براساس داده‌های اداره‌ی ملی آمار چین، حجم مصرف فولاد این کشور از حدود یک میلیارد تن در سال ۲۰۲۱ به ۸۳۰ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ سقوط کرده و طی چهار سال، نزدیک به ۱۷ درصد افت داشته است. رکود عمیق بازار املاک محرک اصلی این ریزش تقاضا بوده و افزایش مصرف در بخش‌های تولیدی و صادراتی نیز نتوانسته خلاء ناشی از رکود صنعت ساختمان را پر کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش املاک که روزگاری بزرگ‌ترین خریدار و مصرف‌کننده‌ی فولاد در چین محسوب می‌شد، وارد یک دوره‌ٔ اصلاح ساختاری شده است. سهم پروژه‌های ساختمانی و زیرساختی از کل تقاضای بازار فولاد از ۵۵ درصد در سال ۲۰۱۰ به ۴۱ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته و سهم اختصاصی بخش مسکن نیز از حدود ۳۲ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۲۳ درصد در سال ۲۰۲۵ افت کرده است.

آمار رسمی نیمه‌ی نخست سال ۲۰۲۶ نیز تداوم ضعف تقاضا در این بخش را تأیید می‌کند. میزان سرمایه‌گذاری در توسعه‌ی املاک نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۸ درصد کاهش یافته، فروش واحدهای مسکونی بر مبنای زیربنا ۱۰.۸ درصد افت کرده و کلنگ‌زنی پروژه‌های ساختمانی جدید نیز حدود ۲۳ درصد پایین آمده است؛ روندی که از تداوم رکود در مصرف مقاطع فولادی ساختمان خبر می‌دهد.

در نقطه‌ی مقابل، صنایع تولیدی پیشرفته به موتور پیشران جدید تقاضا در بازار فولاد چین تبدیل شده‌اند. ساخت خودروهای انرژی نو، تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر، ماشین‌آلات پیشرفته، صنایع کشتی‌سازی و بخش‌های دانش‌بنیان بیشترین سهم را در جذب و مصرف محصولات فولادی به خود اختصاص داده‌اند.

گزارش انجمن آهن و فولاد چین (CISA) تصریح می‌کند برای نخستین بار در سال ۲۰۲۵، سهم بخش تولید از کل مصرف فولاد کشور از بخش ساختمان پیشی گرفت؛ چرخشی تاریخی که نشان‌دهنده‌ی تغییر ساختاری الگوی تقاضای فولاد است.

در صنعت خودرو، مصرف انواع محصولات فولادی طی سال ۲۰۲۵ با رشد ۱۱ درصدی به حدود ۶۵ میلیون تن رسید. جهش بیش از ۱۰ درصدی تولید خودرو و رشد ۲۰ درصدی فروش خودروهای انرژی نو، تقاضا برای فولادهای الکتریکی و ورق‌های نوردی پیشرفته را به شدت تقویت کرد.

بخش انرژی‌های پاک نیز به یکی از خریداران کلیدی بازار فولاد تبدیل شده است. توسعه‌ی نیروگاه‌های بادی به دلیل نیاز مبرم به فولاد در ساخت توربین‌ها و برج‌های بادی، نقشی به مراتب پررنگ‌تر از نیروگاه‌های خورشیدی در بالا بردن میزان مصرف فولاد ایفا می‌کند. چین تنها در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ گیگاوات ظرفیت جدید برق بادی راه‌اندازی کرد تا همچنان بزرگ‌ترین سازنده‌ی توربین‌های بادی در جهان باقی بماند.

صنعت کشتی‌سازی نیز روندی کاملاً صعودی در جلب تقاضای فولاد داشته است. حجم تولید کشتی در چین طی سال ۲۰۲۵ به ۵۲ میلیون تن رسید که از رشد ۳۰ درصدی نسبت به سال قبل حکایت دارد. این کشور بیش از ۶۸ درصد سفارش‌های جدید کشتی در سطح جهان را در اختیار دارد و در نیمه‌ی نخست سال ۲۰۲۶ نیز حجم تکمیل سفارش‌ها رشد ۵۱.۲ درصدی را ثبت کرده است.

با این حال، گزارش مؤسسه بیگ‌مینت یادآور می‌شود حجم مصرف فولاد در صنایع نوین هنوز توان برابری با حجم عظیم فولاد مصرفی در صنعت ساختمان را ندارد؛ از این رو، کاهش تقاضای ناشی از رکود ساخت‌وساز همچنان سنگینی خود را بر کل بازار فولاد چین حفظ کرده است.

از سوی دیگر، اصلاح سیاست‌های حمایتی دولت در صنعت خودرو می‌تواند جبهه‌ی جدیدی از کاهش مصرف فولاد ایجاد کند. افت ۵۰ درصدی اعتبار مالیاتی خرید خودروهای انرژی نو و محدودیت در طرح‌های جایگزینی خودروهای فرسوده، احتمال کاهش فروش خودرو و در نتیجه افت تقاضا برای فولادهای خودرویی را بالا برده است.

در مجموع، تحلیل مؤسسه بیگ‌مینت نشان می‌دهد با وجود چشم‌انداز مثبت مصرف فولاد در صنایع تولیدی، ماشین‌آلات و کشتی‌سازی، رکود ریشه‌دار بازار مسکن مانع از بازگشت تقاضای کل به مسیر صعودی می‌شود و مصرف نهایی فولاد چین در سال ۲۰۲۶ در محدوده‌ی ۷۸۵ تا ۷۹۰ میلیون تن تثبیت خواهد شد.