نحوه انتخاب فعالان طرح تحول اکتشاف معدن همچنان مبهم/ اول پایلوت، بعد فراخوان؟

به گزارش خبرنگار فولادبان، در ادامه پیگیری‌های ما درباره «طرح تحول اکتشاف معادن با مشارکت بخش‌خصوصی»، یکی از ابهام‌های اصلی که هنوز توسط وزارت صمت و نهادهای زیرمجموعه آن بی‌پاسخ مانده، نحوه انتخاب فعالان بخش‌خصوصی برای اجرای پایلوت این طرح است که به گفته سعید عسگرزاده، دبیر انجمن سنگ‌آهن ایران، هنوز فرآیند مشخصی برای آن اعلام نشده است.

عسگرزاده در گفت‌وگو با خبرنگار فولادبان درباره جلسه‌ای که چهارم اسفندماه سال گذشته با حضور نمایندگان شورای عالی معادن و تعدادی از فعالان بخش‌خصوصی برگزار شده است، اظهار کرد: اگر قرار بود چنین طرحی اجرا شود، بهتر بود ابتدا فرآیند آن به‌صورت دقیق ترسیم و سپس بر اساس آن فراخوان منتشر می‌شد. برای مثال، مشخص می‌شد که برای اکتشاف پایه یا مدل‌های پهنه‌ای، از چه فعالانی و با چه شرایطی دعوت خواهد شد.

او ادامه داد: این که فعالان بخش‌خصوصی چگونه انتخاب شده‌اند، در جریان نیستم و جزئیات آن را هم نمی‌دانم، اما احتمالاً آقای بهرامن یا دوستان خانه معدن اطلاعات بیشتری در این زمینه داشته باشند و بتوانند درباره نحوه انتخاب این مجموعه‌ها توضیح دهند.

دبیر انجمن سنگ‌آهن ایران با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده توسط این انجمن از سازمان زمین‌شناسی گفت: مسأله این است که وقتی از سازمان درباره اسامی فعالان حاضر در پایلوت سؤال می‌کنیم، پاسخ این است که هنوز فراخوان عمومی اعلام نشده و حتی طرح نیز نهایی نشده است.

وی افزود: این موضوع با توجه صحبت‌های مطرح‌شده از سوی سخنگوی وزارت صمت درباره اجرای پایلوت طرح برای تعدادی از فعالان بخش‌خصوصی و سپس عمومی‌شدن آن، ابهام ایجاد می‌کند. سؤال این است که اگر قرار است مرحله پایلوت اجرا شود، گروه آزمایشی چه کسانی هستند و براساس چه معیاری انتخاب شده‌اند؟

به گفته او، بخش‌خصوصی که دانش فنی و سرمایه در اختیار دارد و قصد ورود به این حوزه را دارد، باید بداند از چه مسیری می‌تواند در این طرح مشارکت کند. وقتی اصل طرح، فرآیند انتخاب و حتی مشخصات مجموعه‌های حاضر در پایلوت روشن نیست، عملاً مسیر ورود سایر فعالان نیز مشخص نخواهد بود.

وی با اشاره به احتمال نقش تشکل‌های بخش خصوصی در فرآیند انتخاب گفت: به نظرم می‌توان این موضوع را از آقای دکتر شکوری نیز پیگیری کرد و مشخص شود آیا از اتاق بازرگانی یا کمیسیون معدن و صنایع معدنی برای معرفی یا شناسایی فعالان بخش خصوصی استعلامی انجام شده است یا خیر.

عسگرزاده تأکید کرد: حتی اگر فرض کنیم اجرای پایلوت کار صحیحی باشد، ابتدا باید فراخوان منتشر شود. اگر تعداد متقاضیان زیاد بود، می‌توان آنها را اولویت‌بندی کرد و مرحله‌به‌مرحله وارد فرآیند کرد تا مشکلات طرح در جریان اجرا مشخص شود.

این فعال بخش معدن تصریح کرد: این که بدون انتشار فراخوان و حتی بدون استعلام از مجموعه‌های تشکلی بخش خصوصی، گروهی انتخاب شوند، به نظرم نشان می‌دهد که در فرآیند یک جای کار ایراد دارد.

اظهارات عسگرزاده در حالی مطرح می‌شود که محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران، پیش‌تر درباره مدل مشارکت بخش خصوصی در تولید اطلاعات پایه و اکتشاف ذخایر معدنی، اصل ورود بخش خصوصی به این حوزه را مثبت و ضروری دانسته بود.

بهرامن با اشاره به بررسی این مدل در شورای راهبردی معدن، تاکید کرده بود که موفقیت آن در گرو شفافیت، رقابت سالم، اهلیت حرفه‌ای و امنیت سرمایه‌گذاری است. وی همچنین گفته بود انتخاب سرمایه‌گذاران نباید صرفاً بر مبنای توان مالی باشد و توان فنی، سوابق اجرایی، نیروی انسانی متخصص، تجربه عملیاتی و توان مدیریتی نیز باید در ارزیابی آنها لحاظ شود.

رئیس خانه معدن ایران همچنین از اجرای پایلوت طرح در محدوده‌های اولویت‌دار به‌عنوان یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده در شورای راهبردی معدن نام برده و بر تدوین دستورالعمل‌های شفاف تاکید کرده بود.

با وجود این، همچنان مشخص نیست پایلوت مورد اشاره دقیقا با چه سازوکاری، بر اساس چه معیارهایی و با حضور کدام مجموعه‌های بخش‌خصوصی شکل گرفته است؛ به‌ویژه آنکه طبق اعلام سازمان زمین‌شناسی، فراخوان عمومی طرح هنوز منتشر نشده و مدل نیز در مرحله نهایی‌شدن قرار نداشته است.