بورس تهران که هفته سپریشده را با سقوط ۱۲۰ هزار واحدی آغاز کرده بود، در روزهای میانی بیش از ۱۳۰ هزار واحد رشد کرد، اما فشار فروش در روز پایانی، بازار را در وضعیت خنثی و شکننده به تعطیلات فرستاد؛ خروج ۱.۵۹ همتی پول حقیقی در مجموع روزهای پرنوسان این هفته، نشان از تداوم احتیاط معاملهگران دارد؛ کسانی که این روزها بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و درگیریهای نظامی جاری چشم دوختهاند.
به گزارش خبرنگار فولادبان، بازار سرمایه در آخرین هفته تیر ۱۴۰۵، یکی از پرنوسانترین هفتههای معاملاتی در سال جدید را پشت سر گذاشت؛ هفتهای که همزمان با تداوم ریسکهای سیاسی و تشدید درگیریهای نظامی، با ریزش سنگین ۱۲۰ هزار واحدی در نخستین روز معاملاتی آغاز شد، اما در ادامه، ورود خریداران در سطوح قیمتی جذاب، بخش قابل توجهی از افت اولیه را جبران کرد. با این حال، شاخص کل بورس تهران در آخرین روز معاملاتی بار دیگر تحت فشار عرضه قرار گرفت و در نهایت با افت ۸ هزار و ۹۰۴ واحدی معادل ۰.۱۸ درصد در طول هفته، در ارتفاع ۴ میلیون و ۸۸۴ هزار و ۹۶ واحد وارد تعطیلات شد و نتوانست کانال از دسترفته ۵ میلیون واحدی را پس بگیرد. شاخص هموزن اما عملکرد بهتری داشت و با رشد ۱۴ هزار و ۷۰۹ واحدی معادل ۱.۱۱ درصد به یک میلیون و ۳۵۶ هزار و ۵۴۲ واحد رسید.
خروج نزدیک به ۱.۵۹ همت پول حقیقی از بازار سهام طی این هفته، بیانگر تداوم احتیاط سرمایهگذاران و حرکت سرمایهها به سمت داراییهای کمریسک است؛ هرچند در روزهای دوشنبه و سهشنبه با ورود مجموعاً حدود ۷ هزار میلیارد تومان نقدینگی، نشانههایی از بازگشت اعتماد نسبی مشاهده شد، اما تداوم ریسکهای سیاسی، نگرانی از طولانی شدن جنگ و اثرگذاری فصل مجامع شرکتها بر نقدشوندگی بازار، همچنان مهمترین متغیرهای اثرگذار بر مسیر بورس تهران محسوب میشوند.
نخستین روز معاملاتی هفته جاری در ادامه روند ریزشی هفته قبل، با یکی از شدیدترین افتهای بورس در هفتههای اخیر همراه بود. بازار که از چهارشنبه هفته قبل تحت تأثیر تداوم درگیریهای نظامی قرار گرفته بود، روز شنبه با موج گسترده عرضه، تشکیل صفهای فروش و خروج ۴ هزار و ۱۵۱ میلیارد تومان پول حقیقی مواجه شد و شاخص کل بیش از ۱۲۰ هزار واحد کاهش یافت. حدود ۸۵ تا ۸۷ درصد نمادهای بازار قرمزپوش بودند و ارزش معاملات خرد نیز به حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان کاهش یافت که نشان از کاهش شدید مشارکت معاملهگران داشت.
با این حال، از روز یکشنبه شدت فشار فروش کاهش یافت. اگرچه شاخص کل برای هشتمین روز متوالی منفی باقی ماند و با افت ۲۱ هزار و ۷۹۸ واحدی به سطح ۴ میلیون و ۷۵۵ هزار و ۴۸۷ واحد رسید، اما خروج پول حقیقی به ۲ هزار و ۷۱۳ میلیارد تومان کاهش یافت و ارزش معاملات خرد با رشد چشمگیری به ۲۷ هزار و ۲۱۱ میلیارد تومان افزایش یافت. همچنین نسبت صفهای خرید به فروش بهبود یافت و ۴۳۶ نماد در محدوده مثبت معامله شدند که نشانههایی از کاهش هیجان فروش را آشکار کرد.
دوشنبه یکی از مهمترین نقاط عطف هفته رقم خورد؛ جایی که شاخص کل برای اولین بار پس از ۸ روز منفی متوالی، با رشد ۵۷ هزار و ۹۳۸ واحدی مواجه شد و به کانال ۴.۸ میلیون واحد بازگشت. در این روز حدود ۲ هزار و ۵۰۵ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد و ۵۵۴ نماد با رشد قیمت به کار خود پایان دادند. همچنین ۳۷۹ نماد با صف خرید و تنها ۴۰ نماد با صف فروش بسته شدند که از برتری محسوس تقاضا بر عرضه حکایت داشت. ارزش معاملات خرد نیز با رشد قابل توجهی به حدود ۱۳۷ هزار و ۴۵۶ میلیارد تومان رسید.
روند صعودی در روز سهشنبه نیز تداوم یافت و شاخص کل با رشد ۷۴ هزار و ۴۸ واحدی به سطح ۴ میلیون و ۸۸۷ هزار و ۵۵۱ واحد رسید. در این روز ۲ هزار و ۸۸۷ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد و ۵۹۹ نماد در محدوده مثبت معامله شدند. شاخص هموزن نیز با رشد ۲۶ هزار و ۵۰۹ واحدی معادل ۲.۰۱ درصد، عملکردی بهتر از شاخص کل داشت که نشان میدهد رشد بازار تنها به نمادهای بزرگ محدود نبوده است. در مجموع دو روز معاملاتی دوشنبه و سهشنبه، حدود ۵ هزار و ۳۹۲ میلیارد تومان نقدینگی به بازار سهام تزریق شد.
اما در آخرین روز معاملاتی هفته، اگرچه شاخص کل با افت محدود ۳ هزار و ۵۷۵ واحدی معادل ۰.۰۷ درصد در سطح ۴ میلیون و ۸۸۳ هزار و ۹۷۷ واحد ایستاد، اما شاخص هموزن برخلاف شاخص کل، ۹ هزار و ۳۳۱ واحد رشد کرد و نشان داد فشار عرضه عمدتاً متوجه نمادهای بزرگ و شاخصساز بوده است.
با این حال، خروج ۷۹۵ میلیارد تومان پول حقیقی و کاهش تعداد نمادهای مثبت به ۳۴۶ در مقابل ۲۱۸ نماد منفی، نشان داد که قدرت تقاضا نسبت به روزهای قبل کاهش یافته و بازار به مدار احتیاط بازگشته است. همچنین سرانه فروش هر کد حقیقی ۱۳۳.۱ میلیون تومان در مقابل سرانه خرید ۹۵.۷ میلیون تومان ثبت شد که نسبت قدرت خرید به فروش حقیقیها را به منفی ۱.۳۹ رساند و بیانگر غلبه عرضه بر تقاضا بود.
بررسی جریان نقدینگی نشان میدهد در مجموع طی هفته سپریشده، یک هزار و ۵۹۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سرمایه خارج شده است؛ رقمی که در قیاس با خروج ۱۷ هزار و ۱۴۸ میلیارد تومانی هفته قبل، کاهش چشمگیری داشته و نشان از توقف روند فرار سرمایه از بازار سهام دارد. در روزهای دوشنبه و سهشنبه، ورود پول حقیقی به ترتیب ۲.۵ و ۲.۸ همت ثبت شد، اما خروجهای سنگین ابتدا و پایان هفته، برآیند جریان نقدینگی را منفی کرد.
در همین حال، بیش از ۱.۷ همت نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت در روز چهارشنبه خارج شد و در مجموع هفته، خروج سرمایه از این صندوقها ادامه یافت. کارشناسان این جابهجایی را نشانهای از بازگشت نسبی تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک میدانند، هرچند همچنان نرخ سود جذاب صندوقهای درآمد ثابت، رقیب جدی برای بازار سهام محسوب میشود.
در طول هفته سپریشده، اخبار سیاسی و نظامی بیش از هر عامل دیگری بر فضای بازار سایه انداخت. زمزمههای مربوط به شروع دوباره مذاکرات برای برقراری مجدد آتشبس میان ایران و آمریکا، یکی از مهمترین عواملی بود که در روزهای میانی هفته به بهبود فضای معاملات و بازگشت تقاضا کمک کرد. با این حال، ادامه حملات متقابل، تشدید نگرانیها درباره امنیت تردد دریایی و ابهام نسبت به آینده مذاکرات، همچنان مهمترین متغیر تعیینکننده مسیر بورس تهران باقی مانده است.
در کنار ریسکهای سیاسی، دو عامل دیگر نیز در روند بازار این هفته نقش قابل توجهی ایفا کردند. نخست، آغاز اوج فصل برگزاری مجامع عمومی سالیانه شرکتهای بورسی بود که توقف همزمان تعداد قابل توجهی از نمادهای بزرگ و شاخصساز، بخش مهمی از نقدینگی بازار را به طور موقت منجمد کرد. دوم، سیگنالهای ارزی بانک مرکزی بود که با اعلام افزایش ۱.۵ میلیارد دلاری ذخایر اسکناس و رشد ۴.۵ میلیارد دلاری مجموع ذخایر ارزی کشور، تا حدی از انتظارات تورمی کاست؛ هرچند اثر این سیگنالها در پایان هفته تحت تأثیر تشدید ریسکهای سیاسی تا حد زیادی خنثی شد.
اگرچه عملکرد شاخص کل در طول هفته تقریباً خنثی بود، اما رفتار معاملات روزهای میانی نشانههایی از کاهش نسبی هیجان فروش و بازگشت تدریجی تقاضا را آشکار کرد. مثبت شدن شاخص هموزن در دو روز پایانی هفته، ورود پول حقیقی در روزهای دوشنبه و سهشنبه و کاهش محسوس خروج نقدینگی نسبت به هفته قبل، حاکی از آن است که بخشی از بازار در حال تلاش برای رسیدن به تعادل است.
با این حال، مسیر بورس در هفته آینده همچنان بیش از هر عامل دیگری به تحولات سیاسی وابسته خواهد بود. اگر طی روزهای آینده اخبار مثبتی از کاهش تنشهای نظامی و شروع مذاکرات جدی منتشر شود، احتمال تقویت موج صعودی و حرکت تدریجی شاخص به سمت مقاومتهای بالاتر وجود دارد؛ اما در صورت افزایش تنشها، تداوم روند نوسانی و فرسایشی همچنان محتملترین سناریوی پیش روی بازار خواهد بود. بازگشت پایدار بورس به روند صعودی، نیازمند ورود نقدینگی جدید، کاهش ریسکهای سیاسی و اطمینان سرمایهگذاران نسبت به آینده اقتصاد است.
در همین راستا، مهدی حاجیوند، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار فولادبان، مهمترین علت افت اخیر بورس را استراحت طبیعی بازار پس از هشت هفته رشد پیاپی به همراه پررنگ شدن نگرانیها درباره ریسکهای ژئوپلیتیک و جنگ دانست.
وی با بیان اینکه بازار سرمایه پس از حدود ۸۰ روز تعطیلی، از اواخر اردیبهشت امسال فعالیت خود را از سر گرفت و طی هشت هفته پیاپی روندی مثبت را تجربه کرد، اظهار کرد: «پس از چنین رشدی، بازار نیاز به اصلاح و استراحت داشت. در روزهای اخیر بخشی از فعالان بازار با هدف شناسایی سود اقدام به فروش سهم خود کردند و همین موضوع در کنار افزایش نگرانیها درباره ریسکهای ژئوپلیتیک و جنگ، زمینهساز افت شاخص و تجربه حدود هشت روز معاملاتی منفی شد. در این مدت بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار خارج شد.»
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: «با عمیقتر شدن اصلاح بازار و جذابتر شدن قیمتها، بخشی از خبرهای مربوط به جنگ نیز تا حدودی با بیاعتنایی مواجه شد و همین مسأله باعث شد در روزهای دوشنبه و سهشنبه این هفته حدود هفت هزار میلیارد تومان نقدینگی دوباره وارد بازار شود و شاخص بورس رشد کند.»
حاجیوند با تأکید بر اینکه مهمترین ابهام پیشروی بازارهای مالی، بهویژه بازار سرمایه، همچنان ریسکهای ژئوپلیتیک و موضوعات مرتبط با جنگ است، اذعان داشت: «در مورد جابهجایی نقدینگی از سهام به صندوقهای بورسی، نباید آن را خروج کامل پول از بازار سرمایه دانست؛ چراکه توسعه ابزارهای مالی در بازار سرمایه باعث شده نقدینگی بیشتر در داخل همین بازار جابهجا شود. پول حقیقی از بازار خارج نمیشود، بلکه ممکن است از سهام به سمت صندوقهای درآمد ثابت، ابزارهای طلا و نقره یا سایر ابزارهای مالی منتقل شود یا در حساب کارگزاری باقی بماند.»
به گفته این کارشناس بازار سرمایه، بورس این هفته تحت تأثیر مستقیم تحولات سیاسی و نوسانات بازار ارز حرکت کرد. شوک ناشی از افزایش ریسکهای سیاسی در ابتدای هفته موجب خروج سنگین نقدینگی و سقوط شاخصها شد، اما کاهش نسبی تنشها و بهبود انتظارات در روزهای میانی هفته، بخشی از سرمایهها را دوباره به بازار بازگرداند.
وی در پایان با اشاره به آغاز فصل مجامع و تأثیر آن بر نقدشوندگی بازار در هفتههای آینده، تأکید کرد: «تا زمانی که ریسکهای سیاسی و اقتصادی کاهش نیابد، بورس همچنان بازاری حساس و نوسانی باقی خواهد ماند و سرمایهگذاران باید با رعایت اصل تنوعبخشی و پرهیز از تصمیمگیری هیجانی، مدیریت ریسک را در اولویت قرار دهند.»