بورس تهران در هفته منتهی به ۱۶ مردادماه، درخشانترین هفته معاملاتی سال ۱۴۰۵ را پشت سر گذاشت و با جهشی خیرهکننده، سقف تاریخی جدیدی را به نام خود ثبت کرد. شاخص کل با رشد ۳۳۲ هزار واحدی در طول چهار روز کاری، از مرز ۵.۴ میلیون واحد عبور کرد و شاخص هموزن نیز با ثبت بازدهی ۷ درصدی، همگام با نماگر اصلی به قلهای بیسابقه رسید. ورود ۱۲.۵ همت پول حقیقی در معاملات این هفته بهواسطه کاهش تنشهای سیاسی و چرخش سرمایهها از بازارهای موازی به سمت سهام، این صعود تاریخی را رقم زدند؛ هرچند تجربه تلخ سال ۱۳۹۹ و شکنندگی فضای سیاسی منطقه، سایه سنگینی بر تداوم این روند انداخته است.
به گزارش خبرنگار فولادبان، بازار سرمایه در هفته منتهی به ۱۶ مرداد ۱۴۰۵، یکی از تاریخیترین مقاطع خود را رقم زد؛ هفتهای که در آن، بورس تهران با وجود تعطیلی روز سهشنبه، در چهار روز کاری متوالی توانست ابتدا از کانال ۵ میلیون واحد فاصله بگیرد و در نهایت با عبور از مرز ۵.۴ میلیون واحد، رکوردی تازه را در تاریخ خود ثبت کند.
شاخص کل بورس که در پایان معاملات چهارشنبه ۷ مرداد در سطح ۵ میلیون و ۷۵ هزار و ۹۲ واحد قرار داشت، در پایان هفته جاری با رشد ۳۳۲ هزار و ۸۲۷ واحدی معادل ۶.۵۶ درصد افزایش، به ارتفاع بیسابقه ۵ میلیون و ۴۰۷ هزار و ۹۱۹ واحد رسید.
طی این مدت، شاخص کل هموزن نیز سبزپوش بود، اما عملکردی بهتر از نماگر اصلی بازار ثبت کرد و با رشد ۱۰۱ هزار و ۱۳۹ واحدی معادل ۷.۰۶ درصد، از یک میلیون و ۴۳۲ هزار و ۸۶۱ واحد در پایان هفته قبل به یک میلیون و ۵۳۴ هزار واحد در پایان معاملات روز چهارشنبه ۱۴ مرداد رسید. این برتری نسبی نشان میدهد موج صعودی این هفته محدود به چند نماد بزرگ و شاخصساز نبوده و سهام کوچک و متوسط بازار نیز به شکل محسوسی از افزایش تقاضا بهرهمند شدهاند.
در هفته سپریشده، شاخص کل فرابورس نیز که در پایان هفته قبل در سطح ۴۱ هزار و ۷۷ واحد قرار داشت، در پایان معاملات چهارشنبه با رشد ۲ هزار و ۷۹۴ واحدی معادل ۶.۸۰ درصد در طول هفته، به ارتفاع ۴۳ هزار و ۸۷۱ واحد رسید. درصد رشد شاخص کل فرابورس که حتی از رشد ۶.۵۶ درصدی شاخص کل بورس نیز فراتر رفت و به عملکرد ۷.۰۶ درصدی شاخص هموزن بورس نزدیک شد، نشان میدهد موج صعودی این هفته در تمام بخشهای بازار سرمایه موجب بهبود چشمگیر فضای معاملات و ورود نقدینگی شده است.
بورس تهران نخستین روز معاملاتی هفته یعنی شنبه ۱۰ مرداد را در حالی آغاز کرد که بازار همچنان زیر سایه سنگین ریسکهای سیاسی ناشی از تحولات تنگه هرمز و افزایش تنشهای نظامی قرار داشت. شاخص کل در این روز با کاهش ۱۹ هزار و ۸۲۳ واحدی معادل ۰.۳۹ درصد، در ارتفاع ۵ میلیون و ۵۵ هزار و ۲۷۵ واحد ایستاد. اما رفتار شاخص هموزن در این روز کاملاً متفاوت بود. این نماگر با افزایش ۶ هزار و ۹۵۴ واحدی معادل ۰.۴۹ درصد، به یک میلیون و ۴۳۹ هزار و ۸۱۵ واحد رسید. واگرایی میان شاخص کل و هموزن در روز شنبه نشان داد فشار فروش عمدتاً متوجه نمادهای بزرگ شاخصساز در گروههای پالایشی، بانکی و هلدینگها بوده و بخش قابلتوجهی از نمادهای کوچکتر بازار با تقاضای نسبی مواجه شدهاند.
در این روز یک هزار و ۴۱۴ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد و ارزش معاملات خرد به ۲۶ هزار و ۴۵ میلیارد تومان رسید. خروج پول حقیقی در کنار سبزپوشی ۳۹۱ نماد در برابر ۳۲۲ نماد منفی، تصویری دوگانه از بازار ارائه داد؛ بازاری که در ابتدای هفته جاری هنوز در بلاتکلیفی میان بیم و امید به سر میبرد.
دومین روز معاملاتی هفته، نقطه عطف معاملات این هفته بود. یکشنبه ۱۱ مرداد، همزمان با انتشار اخبار مربوط به کاهش تهدیدات نظامی و تقویت فضای دیپلماسی برای رسیدن به توافق بر سر تنگه هرمز، بورس تهران با موجی از تقاضا مواجه شد. شاخص کل در این روز با رشد ۹۹ هزار واحدی، از مرز ۵.۱ میلیون واحد عبور کرد و به سطح ۵ میلیون و ۱۵۴ هزار و ۲۷۵ واحد رسید.
در همین روز شاخص کل هموزن نیز ۲۱ هزار و ۶۴۷ واحد معادل ۱.۵۰ درصد افزایش یافت و به یک میلیون و ۴۶۱ هزار و ۴۶۲ واحد رسید. ارزش معاملات خرد به ۲۲ هزار و ۳۷۵ میلیارد تومان رسید و سرانه خرید حقیقیها با ۹۶ میلیون تومان، برتری محسوسی نسبت به سرانه فروش ۵۵ میلیون تومانی پیدا کرد.
اتفاق مهم این روز اما ورود یک هزار و ۸۲۳ میلیارد تومان پول حقیقی به بازار سهام و خروج ۷۱۴ میلیارد تومان از صندوقهای درآمد ثابت بود؛ چرخشی که نشان داد بخشی از سرمایهگذاران با کاهش ریسکهای سیاسی، تمایل بیشتری برای خروج از داراییهای کمریسک و ورود به بازار سهام پیدا کردهاند.
روند صعودی بورس در روز دوشنبه ۱۲ مرداد شتاب بیشتری گرفت. شاخص کل با رشد ۱۲۳ هزار و ۲۶۴ واحدی معادل ۲.۳۹ درصد، کانال ۵.۲ میلیون واحد را پس گرفت و در ارتفاع ۵ میلیون و ۲۷۷ هزار و ۳۳۸ واحد ایستاد. شاخص کل هموزن نیز با افزایش ۳۶ هزار و ۴۴۲ واحدی معادل ۲.۴۹ درصد، به یک میلیون و ۴۹۷ هزار و ۷۵۰ واحد رسید.
در این روز، ۵ هزار و ۸۳۵ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد؛ رقمی که پس از خروج سنگین نقدینگی در روزهای گذشته، سیگنال روشنی از بازگشت اعتماد سرمایهگذاران به بورس محسوب میشد. سرانه خرید حقیقیها به ۱۰۶.۸ میلیون تومان رسید در حالی که سرانه فروش در سطح ۶۱.۳ میلیون تومان قرار گرفت؛ اختلافی که برتری محسوس خریداران را تأیید میکرد.
ترکیب معاملات نیز از غلبه مطلق تقاضا حکایت داشت؛ ۷۱۳ نماد مثبت، تنها ۲۸ نماد منفی، ۵۵۰ صف خرید و فقط ۱۰ صف فروش. این آمار نشان داد که برخلاف روزهای گذشته، نقدینگی تقریباً در تمامی گروههای بورسی توزیع شده و فضای معاملات از حالت تدافعی خارج شده است.
اما اوج درخشش بورس تهران در آخرین روز معاملاتی هفته رقم خورد. چهارشنبه ۱۴ مرداد، بازار سرمایه قدرتمندانهترین روز خود را در سال ۱۴۰۵ را پشت سر گذاشت. شاخص کل با جهش خیرهکننده ۱۳۰ هزار و ۵۶۶ واحدی معادل ۲.۴۷ درصد، برای نخستین بار از مرز ۵.۴ میلیون واحد عبور کرد و در سقف تاریخی ۵ میلیون و ۴۰۷ هزار و ۹۱۹ واحد ایستاد.
شاخص کل هموزن نیز همگام با نماگر اصلی، با رشد محسوس ۳۶ هزار و ۲۵۰ واحدی معادل ۲.۴۲ درصد، به سطح بیسابقه یک میلیون و ۵۳۴ هزار واحد رسید. افزایش تقریباً یکسان شاخصهای کل و هموزن در روز یکشنبه پیام مهمی را مخابره کرد: موج صعودی تنها به لیدرهای بزرگ محدود نیست و کلیت بازار از نمادهای فلزات اساسی و پالایشی گرفته تا سهمهای کوچکتر، غرق در تقاضای خریداران شده است.
سایر آمارهای معاملاتی این روز نیز تصویری خیرهکننده از قدرت تقاضا ارائه دادند: ۹۷ درصد نمادهای بازار مثبت بودند، ارزش معاملات خرد به ۲۰ هزار و ۷۰ میلیارد تومان رسید و شاخص قدرت خرید حقیقیها به عدد ۱.۷۷ رسید که نشان از برتری ۷۷ درصدی خریداران نسبت به فروشندگان داشت. سرانه خرید حقیقیها ۹۹.۱ میلیون تومان و سرانه فروش ۵۵.۹ میلیون تومان ثبت شد.
مهمترین برگ برنده بازار در این روز اما ۶ هزار و ۲۳۳ میلیارد تومان ورود پول حقیقی بود؛ رقمی که بالاترین میزان ورود نقدینگی حقیقی از ۲۵ خردادماه تاکنون محسوب میشود و در کنار ورود ۵.۸ همتی روز دوشنبه، مجموع ورود پول دو روز پایانی هفته را به بیش از ۱۲ همت رساند.
بررسی جریان نقدینگی در هفته سپریشده نشان میدهد بازار سهام در سه روز از چهار روز کاری هفته با ورود مستمر پول حقیقی مواجه بود و تنها در روز شنبه شاهد خروج سرمایه بود.
طی این هفته، بازار در روز شنبه شاهد خروج یک هزار و ۴۱۴ میلیارد تومان پول حقیقی، در روز یکشنبه شاهد ورود یک هزار و ۸۲۳ میلیارد تومان، روز دوشنبه شاهد ورود ۵ هزار و ۸۳۵ میلیارد تومان و روز چهارشنبه شاهد ورود ۶ هزار و ۲۳۳ میلیارد تومان پول حقیقی بود. برآیند این جریان، ورود حدود ۱۲ هزار و ۴۷۷ میلیارد تومان (نزدیک ۱۲.۵ همت) پول حقیقی به بازار سهام در هفته سپریشده را نشان میدهد؛ رقمی که در کنار میانگین ۲۲ هزار میلیارد تومانی ارزش معاملات خرد در روزهای کاری این هفته، از افزایش چشمگیر مشارکت معاملهگران و بهبود قابل توجه اعتماد سهامداران حکایت دارد.
عملکرد بهتر شاخص هموزن با رشد ۷.۰۶ درصدی در برابر رشد ۶.۵۶ درصدی شاخص کل نیز نشان میدهد بخش قابلتوجهی از نقدینگی جدید، بهجای تمرکز صرف بر نمادهای بزرگ، به سمت شرکتهای کوچکتر و متوسط حرکت کرده است؛ موضوعی که معمولاً در دورههای ورود سرمایه جدید به بازار و گسترش دامنه تقاضا از اهمیت بالایی برخوردار است.
از سوی دیگر، خروج سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت و ورود همزمان به صندوقهای سهامی در روز یکشنبه نشان داد با کاهش ریسکهای سیاسی، بخشی از سرمایهگذاران ترجیح دادهاند از داراییهای کمریسک خارج شوند و به سمت سهمهای پرریسک حرکت کنند. در این هفته کاهش نوسانات بازار ارز و طلا نیز مزید بر علت شد؛ دلار آزاد در محدوده ۱۸۸ هزار تومان و سکه امامی در کانال ۱۸۴ میلیون تومان معامله شد و کاهش جذابیت نسبی بازارهای موازی، سرمایههای سرگردان را به سمت بورس هدایت کرد.
بازار سرمایه در هفته سپریشده نهتنها توانست تمام افتهای اخیر را جبران کند، بلکه با عبور از سقف قبلی ۵ میلیون و ۳۱۱ هزار واحدی که در ۱۶ تیرماه ثبت شده بود، رکورد تاریخی تازهای را به نام خود ثبت کرد.
ورود ۱۲.۵ همت پول حقیقی، رشد همجهت شاخص کل و هموزن، فراگیری تقاضا در ۹۷ درصد نمادها و حفظ میانگین ارزش معاملات در سطح ۲۲ همت، چهار عاملی بودند که طی این هفته از قدرت روند صعودی بورس حمایت کردند.
با این حال، عبور از سقف تاریخی لزوماً به معنای تداوم رشد با همین شتاب نیست. از این نقطه به بعد، رفتار بازار میتواند پیچیدهتر شود. رشد ۱۳۰ هزار واحدی شاخص در یک روز و ورود سنگین نقدینگی، انتظارات معاملهگران را بهشدت بالا برده است. اکنون بخشی از سرمایهگذارانی که در روزهای گذشته سهمهای زیادی را خریدهاند، با سود قابل توجهی مواجه شدهاند و میتوانند در سطوح جدید اقدام به شناسایی سود کنند. در مقابل، رکوردشکنی این هفته میتواند برای سرمایهگذاران تازهنفس یک سیگنال روانی قدرتمند ایجاد کند؛ بخصوص اگر جریان ورود پول حقیقی در روزهای آینده ادامه پیدا کند.
در مجموع، کشمکش میان «شناسایی سود» و «ترس از جا ماندن از روند صعودی» احتمالاً یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده رفتار بازار در هفته آتی خواهد بود.
مسیر بورس در هفته آینده بیش از هر چیز به دو متغیر وابسته خواهد بود؛ نخست، تحولات سیاسی و امنیتی و دوم، رفتار نقدینگی حقیقی.
در حوزه سیاسی، هفته جاری با انبوهی از اخبار متناقض به پایان رسید. از یک سو، گزارشها از پیشرفت مذاکرات ایران و عمان برای بازگشایی تنگه هرمز، کاهش نسبی قیمت نفت و اظهارات محتاطانهتر ترامپ حکایت داشت. از سوی دیگر، شنیده شدن صدای انفجار در قشم در روزهای اخیر، شلیک موشک به سمت تنگه هرمز، متوقف کردن برخی کشتیها در این آبراه حیاتی، حملات انصارالله یمن به مواضع عربستان، ادامه تنشها در جنوب لبنان و اظهارات تهدیدآمیز مقامات دو طرف درباره تداوم محاصره دریایی، همگی نشان میدهند که فضای سیاسی همچنان بهشدت شکننده و غیرقابل پیشبینی است.
در روز جمعه قیمت نفت برنت نیز تحت تأثیر همین نااطمینانیها با ۵ درصد افزایش به ۸۴.۵ دلار در هر بشکه رسید؛ عاملی که میتواند از یک سو به نفع نمادهای پالایشی و پتروشیمی بازار باشد، اما از سوی دیگر نشانهای از تداوم تنشها در منطقه است.
در حوزه نقدینگی نیز پرسش اصلی این است که آیا جریان ورود پول حقیقی در هفته آینده تداوم خواهد یافت یا خیر. تجربه هفتههای اخیر نشان داده است بازار سرمایه نسبت به اخبار سیاسی حساسیت بسیار بالایی دارد و هرگونه تغییر در فضای دیپلماسی میتواند جهت جریان نقدینگی را معکوس کند.
در مجموع، بورس تهران در حالی هفته جاری را با فتح قله تاریخی به پایان رساند که اکنون در نقطهای حساس ایستاده است؛ در صورت تداوم فضای مثبت سیاسی و حفظ جریان ورود نقدینگی، شاخص کل میتواند برای تثبیت بالای کانال ۵.۴ میلیون واحد و حرکت به سمت مقاومتهای بعدی تلاش کند. اما تشدید نااطمینانیهای سیاسی میتواند موج شناسایی سود را فعال کند و بازار را به فاز اصلاحی سوق دهد.
با این همه، یک نکته را نباید از نظر دور داشت: ارزش دلاری کل بورس ایران اکنون حدود ۹۸ میلیارد دلار است؛ رقمی که تنها به اندازه سود خالص یکساله یک شرکت بزرگ فناوری آمریکایی است. این مقایسه تلخ، تصویر واقعی اقتصاد ایران را نشان میدهد؛ اقتصادی که هر روز کوچکتر میشود و بازار سرمایهای که بیش از پول، به اعتماد نیاز دارد.
سرمایه از ارزانی فرار نمیکند، بلکه از بیثباتی فرار میکند. بنابراین تا زمانی که سایه سنگین تصمیمات غیرقابل پیشبینی دولت در حوزه اقتصاد و از آن، مهمتر تنشهای سیاسی باقی است، هرگونه صعود بازار سهام میتواند مقدمهای برای سقوط سنگین آن باشد.