تحلیل هفتگی بازار آهن/ رشد شدید قیمت فولاد در آتش جنگ و جهش دلار

به گزارش خبرنگار فولادبان، بازار آهن در حالی هفته چهارم تیرماه را آغاز کرد که تحولات سیاسی و نظامی منطقه همچنان مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر رفتار فعالان اقتصادی بود. دور جدید درگیری‌های نظامی ایران و آمریکا که از بامداد چهارشنبه ۱۷ تیرماه آغاز شد، در روزهای بعد وارد مرحله پیچیده‌تری شد و هر روز اخبار تازه‌ای از حملات متقابل، افزایش سطح تنش‌ها، بمباران مراکز نظامی و زیرساخت‌های غیرنظامی و نگرانی درباره امنیت مسیرهای دریایی منتشر شد.

در طول هفته، گزارش‌های متعددی از ادامه حملات آمریکا به برخی مناطق ایران و عملیات‌های موشکی و پهپادی سپاه و ارتش علیه پایگاه‌های آمریکا در منطقه منتشر شد. هم‌زمان، موضوع تنگه هرمز به یکی از اصلی‌ترین محورهای تحولات سیاسی و اقتصادی تبدیل شد. همچنین اعمال دوباره محاصره دریایی علیه ایران و واکنش‌های متقابل طرفین، نگرانی‌ها درباره آینده صادرات نفت و حمل‌ونقل دریایی کشورمان را افزایش داد.

این تحولات برای بازار فولاد کشور اهمیت ویژه‌ای داشت؛ زیرا صنعت فولاد ایران علاوه بر وابستگی مستقیم به انرژی، به صادرات و حمل‌ونقل دریایی نیز وابسته است. افزایش ریسک‌های تجاری و حمل‌ونقل، باعث شد تولیدکنندگان و فروشندگان فولاد رفتار محتاطانه‌تری در پیش بگیرند و قیمت‌ها را با توجه به هزینه جایگزینی کالا و چشم‌انداز تورمی تنظیم کنند.

جهش نرخ دلار از ۱۷۶ به حوالی ۱۹۰ هزار تومان

در کنار تحولات سیاسی، بازار ارز یکی از مهمترین موتورهای رشد قیمت در بازار آهن طی هفته سپری‌شده بود. دلار که هفته قبل در حوالی ۱۷۶ هزار تومان به کار خود پایان داده بود، معاملات این هفته را در محدوده ۱۷۷ هزار تومان آغاز کرد، اما از میانه هفته و هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی، شتابان روی ریل افزایش قیمت قرار گرفت.

نرخ دلار در روزهای پایانی هفته ابتدا از کانال ۱۸۰ هزار تومان عبور کرد و سپس تا محدوده ۱۸۷ تا ۱۸۸ هزار تومان افزایش یافت. در پایان معاملات پنجشنبه، دلار آزاد به نزدیکی ۱۸۹ هزار تومان رسید و حتی در روز تعطیل جمعه طبق شنیده‌های غیررسمی، نرخ دلار در بازار آزاد از ۱۹۰ هزار تومان هم عبور کرده است. این اعداد و ارقام نشان می‌دهد که دلار در طول این هفته حدود ۸ درصد افزایش قیمت داشته است.

رشد نرخ ارز در هفته سپری‌شده بیش از آن که ناشی از متغیرهای اقتصادی داخلی باشد، تحت تأثیر افزایش ریسک‌های سیاسی، نگرانی درباره آینده مذاکرات، تشدید تنش‌های نظامی و رشد تقاضا برای دارایی‌های امن رخ داد.

عبور دلار از محدوده ۱۸۰ هزار تومان، این سطح را به یک حمایت روانی جدید در بازار تبدیل کرده است. در شرایطی که همچنان ابهامات سیاسی پابرجاست، برخی فعالان بازار احتمال حرکت دلار به سمت کانال ۲۰۰ هزار تومان را مطرح می‌کنند؛ هرچند کاهش تنش‌های سیاسی یا انتشار اخبار مثبت از روند مذاکرات می‌تواند زمینه اصلاح قیمت‌ها را فراهم کند.

بازار ارز در هفته سپری‌شده نشان داد که در شرایط افزایش نااطمینانی، انتظارات تورمی می‌تواند نقش مهم‌تری از متغیرهای سنتی اقتصادی در تعیین قیمت‌ها ایفا کند؛ موضوعی که اثر مستقیم آن در بازار فولاد و سایر بازارهای کالایی مشاهده شد.

بورس تهران در مسیر خروج سرمایه

بازار سرمایه نیز در این هفته همچنان تحت فشار ریسک‌های سیاسی قرار داشت. شاخص کل بورس تهران که از ابتدای هفته با فشار فروش مواجه بود، در ادامه مسیر نزولی خود را حفظ کرد و از چهارشنبه هفته گذشته تا امروز، برای شش روز کاری متوالی در وضعیت منفی قرار گرفت و به زیر کانال ۵ میلیون واحد سقوط کرد.

در آخرین روز کاری بورس در هفته، شاخص کل با کاهش ۳۰ هزار و ۸۵۰ واحدی به محدوده ۴ میلیون و ۸۹۳ هزار واحد رسید تا بورس در طول این هفته مجموعا بیش از ۳۹۳ هزار واحد یعنی نزدیک ۷.۵ درصد ریزش داشته باشد. همچنین در مجموع روزهای معاملاتی هفته، بیش از ۱۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد.

تداوم خروج سرمایه از بازار سهام نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاران در شرایط فعلی ترجیح می‌دهند که نقدینگی خود را حفظ کنند یا به سمت بازارهای کم‌ریسک‌تر حرکت کنند. فشار فروش در گروه‌های فلزی، معدنی و فولادی نیز نشان داد صنایع بزرگ بازار سرمایه همچنان از فضای نااطمینانی سیاسی و اقتصادی تأثیر می‌پذیرند.

بورس کالا؛ افزایش قیمت در کنار تقاضای محتاطانه

بررسی معاملات بورس کالا در هفته سپری‌شده، تصویر متفاوتی از بازار فولاد ارائه می‌دهد؛ بازاری که از یک سو، شاهد رشد قیمت پایه برخی محصولات بود، اما از سوی دیگر همچنان گرفتار ضعف تقاضای واقعی در بخش‌های صنعت و ساختمان است.

در ابتدای این هفته، بخشی از عرضه‌های فولادی با استقبال محدود خریداران مواجه شد و برخی محصولات تنها بخش کوچکی از حجم عرضه‌شده را به فروش رساندند. این موضوع نشان داد که رکود مصرفی همچنان بر بازار حاکم است و خریداران تنها بر اساس نیاز واقعی یا ارزیابی کوتاه‌مدت خود وارد معاملات می‌شوند.

با تشدید انتظارات تورمی در میانه هفته، رفتار بازار تغییر کرد. شمش بلوم با رشد قیمت مواجه شد و ورق گرم نیز افزایش نرخ قابل توجهی را تجربه کرد. همچنین معاملات تیرآهن در بورس کالا یکی از سیگنال‌های مهم هفته بود؛ جایی که فروش کامل عرضه و رشد محسوس قیمت میانگین موزون، نشان داد محدودیت عرضه و افزایش هزینه‌های تولید بر این بخش فشار وارد کرده است.

با این حال، طی این هفته همه محصولات عرضه‌شده در بورس کالا رفتار یکسانی نداشتند. در بخش‌هایی مانند نبشی، ناودانی و برخی محصولات تخت، ضعف تقاضا همچنان مانع انتقال کامل افزایش هزینه‌ها به قیمت نهایی شد. این تفاوت رفتار نشان می‌دهد بازار فولاد وارد مرحله‌ای شده است که نمی‌توان برای تمام محصولات یک نسخه واحد ارائه کرد و هر بخش براساس وضعیت تولید، عرضه و میزان مصرف واکنش متفاوتی دارد.

بازار آزاد آهن؛ هشت روز کاری گرانی بدون رونق معاملات

بازار آزاد آهن در هفته سپری‌شده برخلاف هفته‌های قبل که عمدتاً با ثبات نسبی قیمت‌ها پیش می‌رفت، وارد یک دوره افزایش قیمت شد. از چهارشنبه ۱۷ تیرماه، هم‌زمان با آغاز دور جدید تنش‌های نظامی، قیمت محصولات فولادی به‌صورت پیوسته افزایش یافت و تا پایان این هفته روند صعودی خود ادامه داد.

آنچه بازار آهن طی هفته سپری‌شده تجربه کرد، نمونه‌ای روشن از شرایط «رکود تورمی» است؛ وضعیتی که در آن قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کنند، اما تقاضای واقعی همچنان ضعیف باقی مانده است و در نتیجه، معاملات کف بازار هنوز رونق چندانی ندارد.

بازار فولاد کشورمان همچنان با مشکلاتی مانند توقف یا کاهش فعالیت بسیاری از پروژه‌های عمرانی و ساختمانی، افت نقدینگی معامله‌گران، کاهش خریدهای مصرفی و افت توان مالی مشتریان مواجه است. بنابراین رشد قیمت‌های اخیر را نمی‌توان نشانه بازگشت رونق به بازار دانست؛ کما این که شنیده‌های ما از فعالان بازار نیز همچنان از رکود شدید در بخش تقاضا حکایت دارد.

در سمت تولید نیز کارخانه‌های فولادی با افزایش هزینه‌های انرژی، رشد دستمزد نیروی انسانی، محدودیت‌های برق و مشکلات صادراتی مواجه هستند. قطعی برق باعث کاهش ظرفیت تولید برخی واحدها شده و هزینه‌های ثابت کارخانه‌ها را افزایش داده است؛ زیرا تولیدکننده حتی در زمان کاهش تولید، همچنان مجبور به پرداخت هزینه‌های جاری خود است.

بازار فولاد همچنان چشم به آینده جنگ و صلح دارد

بازار آهن در پایان هفته چهارم تیرماه در شرایطی قرار دارد که مسیر آینده آن بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و ارزی وابسته است. اگر تنش‌های نظامی ادامه پیدا کند، نرخ ارز در سطوح بالا باقی بماند و نگرانی درباره صادرات دریایی ادامه یابد، احتمال تداوم فشارهای افزایشی بر قیمت فولاد وجود دارد.

با این حال، رکود تقاضا همچنان بزرگترین مانع در برابر شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار است. در شرایطی که مصرف واقعی افزایش پیدا نکرده و بسیاری از فعالان اقتصادی در انتظار روشن شدن آینده هستند، بازار آهن همچنان میان دو نیروی متضاد گرفتار است؛ از یک سو، فشار هزینه‌ها و انتظارات تورمی، و از سوی دیگر ضعف تقاضا و کاهش نقدینگی.

به همین دلیل، مسیر آینده فولاد نه فقط با قیمت دلار و دیگر متغیرهای سنتی اثرگذار بر بازار، بلکه بیش از همه با روند تحولات سیاسی گره خورده است. اگرچه علاوه بر شرایط آینده جنگ و صلح، روند صادرات محصولات فولادی، محدودیت‌های انرژی و بازگشت اعتماد فعالان اقتصادی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای بر شرایط بازار داخلی خواهد داشت.