رئیسجمهور با اذعان به اینکه وضعیت گرانی و فشار بر سفره مردم «اصلاً قابل قبول نیست»، در افزایش سه برابری ظرفیت حمل ریلی کالا از چین، توسعه تعاملات با اوراسیا و بریکس و مشارکت ۲۸ هزار میلیارد تومانی خیرین در مدرسهسازی خبر داد و تأکید کرد که راهبرد اصلی دولت برای حل مشکلات، تغییر ساختارهای معیوب بهجای تغییر مکرر مدیران و سپردن میدان به شایستگان فارغ از نگاههای سیاسی است.
به گزارش فولادبان، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در بخش اقتصادی نشست خبری عصر روز شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵، با محور قرار دادن دغدغههای معیشتی مردم، به تشریح کامل برنامهها، چالشها و دستاوردهای دولت در شرایط جنگی و محاصره اقتصادی پرداخت.
پزشکیان در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره مشکلات معیشتی، تورم و سفره مردم، با صراحت گفت: «واقعاً این دغدغه، دغدغهای بهحق است و اگر ما نتوانیم مشکلات معیشت مردم و سلامت مردم را حل کنیم، بقیه کارها نتیجهای نخواهد داشت. بیشترین دغدغه من نیز مربوط به این مسائل است.» وی تأکید کرد که این نگرانی را در جلسات دولت، در دیدار با رهبری و در تمام جلسات با مسئولان مطرح کرده و حل آن را در اولویت مطلق قرار داده است.
رئیسجمهور با تشریح شرایط پیچیده و دشوار ناشی از جنگ گفت: «راهی را که بر ما بستهاند و مسیری که در شرایط جنگی پیش روی ما قرار گرفته، شرایط پیچیده و دشواری است.» وی افزود که دشمن با محاسبه روی ناترازیهای انباشته شده کشور در حوزههای آب، برق، گاز، نفت، محیط زیست، دولت و بانکها، حمله را طراحی کرده بود تا ایران را ساقط کند، اما این طرح با شکست مواجه شد.
پزشکیان با اذعان به واقعی بودن گرانی و تأثیر محاصره بر اقتصاد، سازوکارهای جدید تأمین کالا را تشریح کرد و گفت: «ما کالا را ارزان میآوردیم و از مسیرهای راحت وارد میکردیم، اما اکنون باید مسیرهای مختلف را طی کنیم و از راههای گوناگون کالا را وارد کشور کنیم و به این سادگی نمیتوان این کالاها را وارد کرد.» وی با قدردانی از همکاری مدیران، اصناف و اتاقهای بازرگانی برای مدیریت بازار، هشدار داد: «اینگونه نیست که اگر این عزیزان همکاری نمیکردند، شرایط همین بود؛ اگر همکاری نمیکردند، وضعیت بسیار بدتر از این میشد.»
رئیسجمهور یکی از راهبردهای اصلی دولت برای مقابله با تحریم و محاصره را «توسعه تعاملات اقتصادی با کشورهای منطقه و استفاده از ظرفیت سازوکارهای بینالمللی از جمله اتحادیه اقتصادی اوراسیا، بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اکو» اعلام کرد و گفت: «در این حوزه اقدامات و پیشرفتهای قابل توجهی صورت گرفته است.» وی برای اثبات این راهبرد به یک مثال ملموس اشاره کرد: «در شرایطی که مسیر دریایی با محدودیت مواجه شده است، پیش از این یک قطار در هفته از چین به ایران وارد میشد، اما اکنون این ظرفیت به سه قطار در روز افزایش یافته است. همچنین در حال توافق و برنامهریزی برای فعالسازی مسیرهای دیگر از طریق جمهوری آذربایجان، روسیه و سایر مسیرهای منطقهای هستیم.»
پزشکیان با رد هرگونه انفعال در برابر فشارهای خارجی تصریح کرد: «اینگونه نیست که کشور در برابر فشار و محاصره منفعل بماند و صرفاً منتظر بماند تا دیگران تصمیم بگیرند. ما در حال یافتن مسیرهای جایگزین و ایجاد ظرفیتهای جدید برای تداوم تجارت، تأمین نیازهای کشور و افزایش تابآوری اقتصادی هستیم.»
رئیسجمهور در پاسخ به پرسشی درباره برنامه دولت برای مدیریت قیمت بنزین و حاملهای انرژی، با تأکید بر اصل شفافیت و جلب همراهی مردم، از ضرورت مدیریت یکپارچه منابع و مصارف سخن گفت: «ما و شما باید بنشینیم و با هم همدل شویم… باید بپذیریم که اگر این اتفاق افتاد و نتوانستیم تولید کنیم و نتوانستیم بخریم، بالاخره باید مدیریت کنیم.» وی مدیریت بنزین، برق، گاز و آب را از جمله این ضرورتها خواند و با انتقاد از ناهماهنگی میان الگوی مصرف و الزامات جنگ، تأکید کرد که همه باید هزینههای خود را کاهش دهند: «ما در دولت باید هزینههایمان را کم کنیم. هر مدیری نتواند هزینه خودش را کم کند، باید به او نمره منفی بدهیم.»
پزشکیان در بخشی از سخنان خود، با ارائه تحلیلی از چرایی تورم و بیثباتی در بازار ارز، آن را مستقیماً ناشی از شرایط جنگی و نااطمینانی دانست و گفت: «وقتی ناآرامی وجود دارد، هیچ سرمایهداری پول خود را در جایی که ناآرامی و خطر هست مستقر نمیکند. پول در جایی مستقر میشود که امنیت و آرامش وجود داشته باشد.» وی تصریح کرد که دولت خود را برای هرگونه سختی آماده کرده، اما مصمم است با صراحت با مردم گفتوگو کند: «اگر واقعیتها را با مردم در میان بگذاریم… هرچه مردم بگویند، ما همان کار را میکنیم.»
رئیسجمهور در پاسخ به منتقدان و مقایسه عملکرد دولتش با دولت قبل، ضمن اشاره به شوکهای پیدرپی وارده، گفت: «از روزی که بنده مسئولیت را به عهده گرفتم، هر روز با یک مشکل مواجه بودیم. روز اول، برادر عزیزمان، اسماعیل هنیه، را شهید کردند… هر کدام از این حوادث میتوانست یک کشور یا یک سیستم را ساقط کند.» وی وضعیت گرانی را «اصلاً قابل قبول» ندانست اما تأکید کرد که مطالبهگری باید همراه با پذیرش مسئولیت باشد و خطاب به منتقدان گفت: «این گوی و این میدان. ما سیاسیکاری نکردیم… هرکس میتواند گرهی از مشکلات کشور باز کند، باید به میدان بیاید.»
در این نشست، پزشکیان بهتفصیل به رویکرد دولت در حوزه اشتغال و سرمایه انسانی پرداخت و با اعلام اینکه «بیشترین نگرانیام اشتغال جوانان است»، جوانان را سرمایههای اصلی کشور خواند و گفت: «کارخانهها و دستگاهها سرمایه نیستند؛ انسانها سرمایهاند.» وی همچنین از تلاش دولت برای بازسازی زیرساختهای آسیبدیده از جنگ، از جمله ورزشگاهها، با وجود محدودیتهای مالی خبر داد.
رئیسجمهور بخش مهمی از سخنانش را به نقد شیوههای مدیریتی رایج و ارائه الگوی حکمرانی جدید اختصاص داد. وی با طرح این پرسش که «ما ۴۸ سال است که افراد را تغییر میدهیم؛ چرا مشکلات را حل نکردهایم؟»، شعار اصلی دولت را «حل مسئله بهجای تغییر افراد» اعلام کرد. پزشکیان رویکرد دولت را «حکمرانی مأموریتمحور» نامید و توضیح داد: «ما اکنون به دنبال این هستیم که کار را به صورت مأموریتمحور پیش ببریم… رویکرد درست این است که فرد یا تیمی بگوید ما میتوانیم این مشکل را به این شکل حل کنیم، اختیارات مورد نیازمان را نیز مشخص کنیم و دولت اختیار را به آنها واگذار کند.»
وی با تأکید بر ضرورت شایستهسالاری گفت: «معیار باید عملکرد باشد، نه وابستگی سیاسی، جناحی، حزبی، دوستی یا دشمنی. اگر فردی را من معرفی کردم اما یک گروه کارشناسی تشخیص داد که آن فرد شایستگی لازم را ندارد، باید آن نظر کارشناسی را بپذیریم.» او از همه، از جمله احزاب و دانشگاهها، خواست برای حل مشکلات به میدان بیایند و از تشکیل تیمهای تخصصی با حضور استادان دانشگاه و کارشناسان برای حل مسائل لاینحل مانند ناترازی بانکها و بحران آب خبر داد.
پزشکیان در پایان، با اشاره به نهضت مدرسهسازی بهعنوان نمادی از مشارکت مردمی، آمار قابل توجهی ارائه داد: «خیرین نزدیک به ۲۸ هزار میلیارد تومان و حتی بیش از این رقم برای مدرسهسازی کمک کردهاند و این رقم بسیار قابل توجه است.» وی با ذکر مصادیقی از جمله مادری در کردستان که دیه فرزندش را برای ساخت مدرسه اهدا کرده بود، تأکید کرد که باور دولت این است که اگر مردم با حاکمیت همراه باشند، میتوان همه مشکلات را حل کرد. وی خاطرنشان کرد: «ما مصمم هستیم، به حول و قوه الهی، علیرغم این جنگ و وضعیت اقتصادی، نهتنها ساخت مدرسه را ادامه دهیم، بلکه تجهیز مدارس را نیز دنبال کنیم.