نقش وزارت صمت و ستاد راهبردی فولاد در اصلاح فرمول قیمت‌گذاری زنجیره سنگ‌آهن

به گزارش فولادبان، مهرداد اکبریان، رئیس انجمن سنگ‌آهن ایران با تشریح روند اصلاح فرمول قیمت‌گذاری محصولات زنجیره سنگ‌آهن، از نقش وزارت صنعت، معدن و تجارت، کمیته تنظیم بازار، ستاد راهبردی فولاد، بورس کالای ایران و تشکل‌های تخصصی در تدوین و ابلاغ فرمول جدید خبر داد و گفت: این اصلاحات با هدف جلوگیری از آسیب به تولیدکنندگان و ایجاد تعادل در زنجیره فولاد انجام شده است.

وی افزود: در شرایط فعلی بازار، به دلیل کاهش رقابت در معاملات و محدود بودن تقاضای مؤثر، قیمت‌های پایه نقش تعیین‌کننده‌ای در معاملات دارند و بخش عمده معاملات با همین قیمت‌ها یا نزدیک به آن انجام می‌شود. به همین دلیل اگر قیمت پایه متناسب با واقعیت‌های بازار تعیین نشود، تولیدکنندگان ناچار خواهند شد محصولات خود را حتی پایین‌تر از هزینه تمام‌شده عرضه کنند.

رئیس انجمن سنگ‌آهن ایران با اشاره به مشکلات ایجادشده در بازار گندله افزود: در ماه‌های اخیر قیمت پایه گندله به سطحی رسیده بود که حتی از قیمت کنسانتره سنگ‌آهن، به‌عنوان ماده اولیه تولید آن، پایین‌تر قرار داشت. این وضعیت عملاً تولید گندله را غیراقتصادی کرده بود، زیرا واحدهای تولیدی باید علاوه بر خرید کنسانتره، هزینه‌های فرآوری، حمل و سایر هزینه‌های تولید را نیز پرداخت می‌کردند؛ در نتیجه ادامه این روند می‌توانست به توقف فعالیت کارخانه‌های گندله‌سازی و آسیب به کل زنجیره فولاد منجر شود.

اکبریان یکی از عوامل اصلی این شرایط را سقف قیمتی مبتنی بر نرخ FOB عنوان کرد و گفت: این سازوکار در دوره‌ای که بازار از تعادل برخوردار بود، تا حدودی کارایی داشت، اما با تغییر شرایط منطقه، افزایش هزینه‌های حمل دریایی و تحولات ناشی از شرایط ژئوپلیتیکی در خلیج فارس و تنگه هرمز، دیگر پاسخگوی واقعیت‌های بازار نبود.

وی توضیح داد: افزایش کرایه حمل دریایی باعث شده است قیمت FOB به‌صورت غیرواقعی کاهش یابد، در حالی که قیمت‌های جهانی بر مبنای CFR تغییر محسوسی نکرده‌اند. در نتیجه، این نرخ به‌عنوان سقف قیمت داخلی مبنای محاسبه قرار می‌گرفت و موجب می‌شد قیمت برخی محصولات، به‌ویژه گندله، فاصله قابل توجهی با هزینه واقعی تولید پیدا کند.

رئیس انجمن سنگ‌آهن ایران با اشاره به ورود وزارت صمت برای حل این مسئله گفت: این موضوع مورد تأیید وزارت صنعت، معدن و تجارت، بورس کالای ایران و تشکل‌های تخصصی بود و به همین دلیل فرآیند بررسی و اصلاح فرمول قیمت‌گذاری در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: موضوع ابتدا در کمیته تنظیم بازار وزارت صمت به ریاست دکتر مفتح بررسی شد و با توجه به تخصصی بودن آن، برای انجام بررسی‌های کارشناسی به ستاد راهبردی فولاد ارجاع شد. در ادامه نیز با مدیریت این ستاد، مقرر شد انجمن سنگ‌آهن ایران و انجمن تولیدکنندگان فولاد به‌صورت مشترک ابعاد موضوع را بررسی کرده و پیشنهادهای کارشناسی خود را ارائه کنند.

اکبریان ادامه داد: پس از برگزاری جلسات متعدد کارشناسی میان دو تشکل تخصصی، جمع‌بندی نهایی در اختیار وزارت صمت قرار گرفت و این وزارتخانه نیز با بررسی پیشنهادها و اعمال ملاحظات حاکمیتی، فرمول اصلاح‌شده را در قالب نامه‌ای به بورس کالای ایران ابلاغ کرد.

وی با اشاره به مهم‌ترین اصلاحات انجام‌شده اظهار کرد: افزایش ضرایب قیمت پایه کنسانتره و گندله و همچنین حذف رقم ۱۵ دلاری مربوط به هزینه‌های استافینگ و حمل زمینی از محاسبات، از جمله مهم‌ترین تغییرات اعمال‌شده است. این اصلاحات بیشترین تأثیر را بر محصولات ابتدایی زنجیره، به‌ویژه کنسانتره و گندله، خواهد داشت؛ زیرا این محصولات نسبت به سایر حلقه‌های زنجیره ارزش پایین‌تری دارند و تغییرات فرمول، اثر بیشتری بر قیمت آن‌ها می‌گذارد.

رئیس انجمن سنگ‌آهن ایران با قدردانی از همکاری دستگاه‌های مرتبط گفت: همراهی وزارت صمت، کمیته تنظیم بازار، ستاد راهبردی فولاد، انجمن تولیدکنندگان فولاد و بورس کالای ایران در رسیدن به این جمع‌بندی، نقش تعیین‌کننده‌ای در اصلاح فرمول قیمت‌گذاری داشت. اگر این همکاری شکل نمی‌گرفت، امکان تدوین و ابلاغ این اصلاحات وجود نداشت.

اکبریان در پایان ابراز امیدواری کرد اجرای ابلاغیه جدید بورس کالا بتواند به اصلاح قیمت‌ها، بهبود شرایط تولید و بازگشت تعادل به زنجیره سنگ‌آهن و فولاد منجر شود و آثار مثبت آن به‌ویژه در بازار کنسانتره و گندله، در روزهای آینده نمایان شود.