بازار سرمایه در آخرین روز کاری هفته، با وجود یک شروع نسبتاً امیدوارکننده در ساعات ابتدایی، بار دیگر تغییر مسیر داد و با غلبه عرضه بر تقاضا، ششمین روز کاری منفی متوالی خود را ثبت کرد. بورس تهران که از روز دوشنبه و پس از از دست دادن کانال روانی ۵ میلیون واحدی وارد محدوده پایینتر شده بود، همچنان تحت تأثیر افزایش ریسکهای سیاسی، نااطمینانی اقتصادی و تداوم خروج پول حقیقی قرار دارد. طویل شدن دوباره صف فروشندگان در نیمه دوم معاملات امروز نشان داد که اعتماد سرمایهگذاران هنوز به بازار بازنگشته و تقاضای پایدار برای تغییر روند شکل نگرفته است.
به گزارش خبرنگار فولادبان، در معاملات امروز (چهارشنبه ۲۴ تیرماه) که درست ساعاتی بعد از آغاز مجدد محاصره دریایی آمریکا علیه ایران شروع شد، در مجموع شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با کاهش ۳۰ هزار و ۸۵۰ واحدی معادل ۰.۶۳ درصد به سطح ۴ میلیون و ۸۹۳ هزار و ۸۳۳ واحد رسید. اما امروز شاخص هموزن برخلاف روند شاخص کل حرکت کرد و با رشد ۲ هزار و ۷۴۰ واحدی معادل ۰.۲۱ درصد در ارتفاع یک میلیون و ۳۲۶ هزار و ۲۵۶ واحد ایستاد و در مجموع نزدیک ۲ هزار و ۶ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سرمایه خارج شد.
معاملات امروز بورس در شرایطی آغاز شد که برخی نشانهها از کاهش فشار فروش و افزایش تقاضا در تعدادی از نمادها مشاهده میشد، اما این روند دوام چندانی نداشت و با گذشت زمان، عرضهکنندگان دوباره کنترل جریان معاملات را در دست گرفتند. در نهایت، بازار برای ششمین روز کاری متوالی در مسیر نزولی قرار گرفت؛ روندی که طی روزهای اخیر بخش قابل توجهی از رشدهای قبلی شاخص را تحت تأثیر قرار داده است.
بررسی روند معاملات نشان میدهد که افتهای اخیر بورس صرفاً یک اصلاح تکنیکالی یا شناسایی سود پس از رشدهای گذشته نیست، بلکه بیش از هر چیز ناشی از افزایش ریسکهای سیستماتیک و کاهش تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک در شرایط جنگی کنونی است. شاخص کل از ابتدای موج نزولی اخیر که از چهارشنبه هفته پیش آغاز شد، بار دیگر به زیر مرز روانی ۵ میلیون واحد سقوط کرده است و اکنون فعالان بازار در انتظار مشخص شدن مسیر آینده تحولات سیاسی و اقتصادی هستند.
یکی از مهمترین نشانههای تداوم فضای احتیاط در بازار، خروج مستمر سرمایه حقیقیهاست. طی روزهای اخیر، بخش قابل توجهی از نقدینگی حقیقی از بازار سهام خارج شده و بخشی از این منابع به سمت داراییهای کمریسکتر مانند صندوقهای درآمد ثابت و ابزارهای مبتنی بر طلا حرکت کرده است. این رفتار نشان میدهد سرمایهگذاران در شرایط فعلی بیش از آنکه به دنبال کسب بازدهی باشند، حفظ ارزش دارایی و کاهش ریسک را در اولویت قرار دادهاند.
از سوی دیگر، کاهش ارزش معاملات خرد و ضعف تقاضا در نمادهای بزرگ، یکی دیگر از نشانههای بیاعتمادی حاکم بر بورس است. تجربه بازار سرمایه نشان داده است که شکلگیری یک روند صعودی پایدار بدون افزایش ارزش معاملات، ورود پول جدید و بازگشت اعتماد سرمایهگذاران دشوار خواهد بود. در شرایط فعلی، حتی ارزندگی برخی سهمهای بنیادی نیز نتوانسته محرک قدرتمندی برای بازگشت خریداران باشد.
در معاملات امروز، صنایع بزرگ و شاخصساز همچنان بیشترین تأثیر را از فضای منفی بازار پذیرفتند. گروههای فلزی، معدنی، پتروشیمی و پالایشی که وزن بالایی در شاخص کل دارند، تحت تأثیر افزایش نااطمینانیها، ابهام درباره آینده متغیرهای اقتصادی و نگرانی نسبت به چشمانداز فعالیت شرکتها، با فشار فروش مواجه شدند. این در حالی است که برخی نمادهای کوچکتر در مقاطعی از معاملات با افزایش تقاضا همراه شدند، اما این تحرکات نتوانست روند کلی بازار را تغییر دهد.
عامل اصلی فشار روانی بر بورس همچنان تحولات سیاسی و نظامی منطقه است. افزایش تنشها میان ایران و آمریکا، ادامه درگیریهای منطقهای و نگرانی درباره امنیت مسیرهای انرژی و تجارت دریایی، فضای تصمیمگیری سرمایهگذاران را دشوارتر کرده است. در چنین شرایطی، فعالان بازار بیش از گزارشهای مالی شرکتها، چشم به تحولات سیاسی دوختهاند و هرگونه تغییر در فضای ژئوپلیتیکی میتواند جهت جریان نقدینگی را تغییر دهد.
با این حال، برخی نشانهها حاکی از آن است که شدت فشار فروش نسبت به روزهای ابتدایی کاهش یافته و بازار به تدریج به محدودههای حساس حمایتی نزدیک میشود. کاهش هیجان فروش، مقاومت برخی نمادهای بنیادی و احتمال جذابتر شدن قیمتها برای سرمایهگذاران میانمدت، میتواند زمینه شکلگیری تعادل در بخشی از بازار را فراهم کند؛ هرچند بازگشت روند صعودی نیازمند ورود نقدینگی جدید و کاهش ریسکهای سیاسی است.
در مجموع، معاملات امروز بورس تهران نشان داد که مشکل اصلی بازار در شرایط فعلی کمبود فرصت سرمایهگذاری نیست، بلکه بحران اعتماد و افزایش نااطمینانی است. تا زمانی که نشانهای از کاهش تنشهای سیاسی، ثبات در متغیرهای اقتصادی و بازگشت پول حقیقی به بازار دیده نشود، احتمال ادامه معاملات نوسانی و فرسایشی وجود دارد. با این حال، حفظ محدودههای حمایتی شاخص و انتشار اخبار مثبت سیاسی یا اقتصادی میتواند نقطه شروعی برای بازگشت تدریجی تقاضا و شکلگیری روند متعادلتر در بازار سهام باشد.