جنگ اقتصادی ایران در کنار جنگ نظامی؛ بورس خونین آمریکا/ بازارهای جهانی در سراشیبی سقوط

به گزارش فولادبان، در روزهای اخیر، تنش‌های نظامی در خاورمیانه علاوه بر خسارات میدانی، اثرات شدیدی بر بازارهای مالی جهان بر جای گذاشته است. به گزارش تجارت‌نیوز، تنها در روز معاملاتی پنج‌شنبه گذشته بیش از یک تریلیون دلار از ارزش بازار بورس آمریکا محو شده و پیش‌بینی می‌شود این روند با تداوم درگیری‌ها ادامه یابد.

در منطقه نیز وضعیت مشابهی حاکم است. بورس کشورهای عربستان و امارات با وجود حمایت گسترده‌ی نهادهای ناظر، ریزش‌های سنگینی تا محدوده‌ی ۵ درصد را ثبت کرده‌اند. شاخص بورس «کاسپی» کره جنوبی نیز در کمتر از یک هفته حدود ۲۰ درصد افت کرده و تنها در یک روز معاملاتی ۱۲ درصد سقوط را تجربه کرده است.

کارشناسان اقتصادی می‌گویند جنگ در بیشتر مواقع به سود شرکت‌های دفاعی و تسلیحاتی آمریکا تمام می‌شود. شرکت‌هایی همچون لاکهید مارتین و بوئینگ معمولاً در زمان جنگ با افزایش فروش و رشد ارزش سهام مواجه می‌شوند. با این حال، بخش عمده‌ی شرکت‌های غیرنظامی — که وابسته به ثبات اقتصادی و امنیت منطقه هستند — در چنین شرایطی زیان‌های هنگفتی را متحمل می‌شوند.

تنش‌های اخیر باعث اختلال در تنگه هرمز و کاهش شدید تردد نفتکش‌ها شده که این موضوع ضمن آسیب به تأسیسات نفتی حوزه خلیج فارس، قیمت نفت را در بازار جهانی افزایش داده است. این افزایش قیمت اگرچه به نفع شرکت‌های نفتی است، اما برای صنایع مصرف‌کننده‌ی انرژی نشانه‌ای از بحران تولید و کاهش فروش محسوب می‌شود؛ چرا که رشد هزینه‌ها، محصولات را از صرفه اقتصادی خارج می‌کند.

از سوی دیگر، خسارات وارده به تأسیسات نفتی تحت مالکیت یا مشارکت شرکت‌های آمریکایی نیز به سقوط ارزش سهام آن‌ها و زیان میلیاردی سرمایه‌گذاران انجامیده است. کاهش تردد کِشتی‌های تجاری از تنگه هرمز نیز موجب بالا رفتن هزینه‌ی بیمه و حمل‌ونقل شده که فشار مضاعفی بر شرکت‌های غربی فعال در این حوزه‌ها وارد کرده است.

تحلیلگران سیاسی–اقتصادی معتقدند این وضعیت برای دولت آمریکا تبعاتی فراتر از زیان مالی دارد؛ زیرا زیان شرکت‌های بزرگ حامی سیاسی و افزایش نارضایتی عمومی سهام‌داران می‌تواند به‌طور مستقیم بر معادلات انتخاباتی این کشور تأثیر بگذارد.

بر همین اساس، برخی ناظران بر این باورند که یکی از کارآمدترین اهرم‌های فشار علیه دولت‌های متخاصم — از جمله آمریکا و اسرائیل — ناکام گذاشتن بازارهای مالی و بورس‌های وابسته به آن‌هاست. به گفته‌ی تحلیلگران، ایران در تحولات اخیر، خواسته یا ناخواسته، در حال استفاده از همین مسیر اقتصادی برای اثرگذاری بر سیاست‌های جهان غرب است.