به گزارش فولادبان، کاهش شدید ذخایر و تعطیلی بزرگترین تأسیسات تولید گاز مایع جهان در قطر، بازار جهانی LNG را دچار آشفتگی کرده و بحران انرژی در اروپا را شدت بخشیده است. با افزایش قیمتها و نگرانیها درباره تأمین گاز پیش از زمستان آینده، مقامات اروپایی با بحرانی تازه در مسیر امنیت انرژی روبهرو شدهاند.
افزایش قیمتها در سایه تنشهای خاورمیانه
قیمت پایه گاز طبیعی در اتحادیه اروپا از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران تاکنون تا ۶۰ درصد افزایش یافته است. هرچند در روزهای اخیر بخشی از این رشد تعدیل شده، اما کارشناسان انرژی هشدار میدهند ظرفیت افزایش مجدد قیمتها همچنان وجود دارد.
اختلال در تنگه هرمز و اعلام وضعیت اضطراری از سوی شرکت قطرانرژی برای صادرات LNG، مسیرهای حیاتی تأمین گاز را مختل کرده است. از سوی دیگر، امتناع شرکتهای بیمه از پوشش عبور کشتیها از این گذرگاه راهبردی و هشدارهای ایران مبنی بر هدف قرار دادن کشتیهای دشمن، موجب کاهش قابل توجه ترافیک تانکرها در منطقه شده است.
چالش بزرگ پر کردن ذخایر اروپا
اتحادیه اروپا در تلاش است تا پیش از فرا رسیدن زمستان، حجم ذخایر گاز خود را به سطح ایمن برساند. طبق برآوردها این اتحادیه باید حدود ۶۷ میلیارد متر مکعب LNG — معادل ۷۰۰ محموله — وارد کند؛ رقمی که ۱۸۰ محموله بیشتر از سال گذشته است.
در شرایط فعلی، تأمین این حجم از گاز بهویژه با تداوم محدودیتهای عرضه و افزایش هزینههای حملونقل، بسیار دشوار توصیف میشود. بر اساس گزارش رویترز، هزینه واردات اضافی میتواند بیش از ۱۰ میلیارد دلار به مخارج انرژی اروپا بیفزاید و مجموع هزینه ذخیرهسازی گاز را تا ۴۰ میلیارد دلار افزایش دهد.
وابستگی بیشتر به LNG گرانقیمت آمریکا
پس از کاهش شدید واردات از روسیه، اروپا به شدت به گاز مایع آمریکایی متکی شده است. طبق توافق امضاشده میان اورسولا فوندرلاین و دونالد ترامپ، اتحادیه اروپا متعهد شده تا سال ۲۰۲۸ سالانه ۲۵۰ میلیارد دلار نفت و گاز از آمریکا خریداری کند.
بااینحال، قیمت بالاتر LNG نسبت به گاز خط لوله فشار سنگینی بر صنایع اروپایی وارد کرده است—فشاری که پس از خرابکاری در خط نورد استریم و کاهش جریان گاز روسیه، بیش از پیش محسوس شده است. منابع جایگزین از شمال آفریقا و آذربایجان نیز هنوز قادر به پر کردن این شکاف نیستند.
زمستان سرد و افت سریع ذخایر
طبق گزارش بلومبرگ، سرمای شدید ژانویه باعث شد برداشت از ذخایر با سریعترین نرخ در پنج سال اخیر انجام شود. در برخی روزها، حجم واردات LNG کمتر از نیمی از برداشت روزانه بود.
از سوی دیگر، اختلاف پایین قیمت میان فصل زمستان و تابستان انگیزه شرکتها برای ذخیرهسازی زودهنگام گاز را کاهش داده و این موضوع خطر کمبود انرژی در زمستان آینده را افزایش کرده است.
آینده نامطمئن بازار گاز اروپا
پیش از بحران ۲۰۲۲، شرکت گازپروم روسیه حدود ۴۰ درصد از گاز اتحادیه اروپا را تأمین میکرد، اما این سهم حالا به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است. برنامه بروکسل برای قطع کامل واردات انرژی روسیه از سال ۲۰۲۷ در حالی دنبال میشود که بسیاری از خریداران اروپایی همچنان ناچار به خرید LNG روسیه هستند و مسکو، پس از آمریکا، دومین تأمینکننده بزرگ گاز مایع اروپا به شمار میرود.
رئیسجمهوری روسیه نیز هشدار داده پارلمان این کشور احتمالاً در حال بررسی تعلیق صادرات گاز به اروپا است—اقدامی که در صورت اجرا، بحران انرژی اروپا را به مرحلهای بیسابقه خواهد کشاند.
گزینههای محدود و آینده پرریسک
در حالی که اروپا به دنبال جایگزینهای مطمئنتر است، گزینههای تأمین گاز بسیار محدود به نظر میرسند. تولیدکننده بزرگی جز روسیه وجود ندارد که بتواند حجم مورد نیاز اروپا را بهطور پایدار تأمین کند.
انرژیهای تجدیدپذیر نیز هرچند جذاباند، اما هزینههای بالای ذخیرهسازی و زیرساختهای مکمل مانع جایگزینی سریع آنها شده است.
کارشناسان بر این باورند که قاره اروپا وارد دوران جدیدی از بیثباتی انرژی شده است—دورانی که با قیمتهای بالاتر، رقابت شدیدتر برای منابع گاز و وابستگی فزاینده به بازارهای پرریسک جهانی همراه خواهد بود.
