برزیل با ذخایر عظیم عناصر خاکی کمیاب به میدان تازه رقابت اقتصادی و ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ جهان تبدیل شده است. این مواد که برای ساخت فناوریهای حیاتی از خودروهای برقی تا سامانههای دفاعی اهمیت دارند، حالا محور رویارویی واشنگتن، پکن و بروکسل شدهاند.
به گزارش فولادبان، در دل آمریکای جنوبی، برزیل با دومین ذخایر بزرگ عناصر خاکی کمیاب جهان به بازیگری کلیدی در زنجیره جهانی فناوریهای پیشرفته بدل شده است. گزارش فایننشال تایمز نشان میدهد که رقابت میان ایالات متحده، چین و اتحادیه اروپا بر سر دسترسی به این ذخایر، وارد مرحلهای بیسابقه شده است.
آمریکا با سرمایهگذاری بیش از ۵۰۰ میلیون دلار در معدن فعال «سِرا وِردی»، عملاً نخستین گام را برای حضور گسترده در بازار استراتژیک عناصر کمیاب برزیل برداشته است؛ درحالیکه اتحادیه اروپا در حال مذاکره برای سرمایهگذاری مشترک در پروژههای استخراج و فرآوری داخلی است تا وابستگی صنعتی خود به چین را کاهش دهد.
از سوی دیگر، چین که همچنان سلطهگر اصلی بازار جهانی عناصر خاکی کمیاب محسوب میشود، با پیشنهادهای مالی و فناوری به شرکتهای برزیلی میکوشد نفوذ خود را در زنجیره تأمین حفظ و گسترش دهد؛ بهویژه در زمینه عناصر سنگین که ساخت آهنرباهای فوققدرتمند و موتورهای خودروهای برقی را ممکن میکنند.
پروژههای معدنی برزیل تاکنون بیش از ۷۰۰ میلیون دلار سرمایه خارجی جذب کردهاند. در همین حال، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از تلاش واشنگتن و بروکسل برای شکلدهی یک زنجیره تأمین مشترک مواد خام استراتژیک خبر داده است؛ اقدامی که میتواند توازن قدرت در بازار جهانی مواد معدنی را تغییر دهد.
تحلیلگران میگویند رقابت سهجانبه قدرتهای بزرگ بر سر منابع برزیل، صرفاً اقتصادی نیست بلکه جنبهای امنیتی و ژئوپلیتیکی دارد. برزیل اکنون میکوشد با توسعه صنایع فرآوری، از صادرکننده مواد خام به مرکز تولید ارزش افزوده تبدیل شود و نقش تعیینکنندهای در معادلات فناوری و انرژی آینده جهان ایفا کند.