سال ۲۰۲۶ نقطه پایان معاملهگری سنتی در بازار آهن است؛ بازاری که دیگر با رابطه و شمّ بازار نمیچرخد و هر تصمیم اشتباه، میتواند به معنای سوختن سرمایه باشد.
به گزارش فولادبان، سالها پیش اگر سرمایه نسبتا خوبی داشتید، میتوانستید یکراست سراغ بازار آهن بیایید و معمولا با چند معامله خوب و ارتباط با تعدادی تامینکننده و خریدار، میتوانستید در این بازار کارهای جالبی انجام دهید و تا حد خوبی هم سود کنید. اما حالا بازار آهن از آن استایل و فرم سنتی خارج شده و میتوان گفت این بازار هم روی ریل دیتا و اطلاعات قرار گرفته است. اگر تصمیم درستی در هر لحظه نگیرید، ممکن است ضرر کنید.
بازار آهن و مقاطع فولادی حالا به دیتا و آنالیزهای قویتری نیاز دارد. بیایید چند سناریو در سال ۲۰۲۶ را با هم بررسی کنیم.
سال ۲۰۲۶ برای بازارهای جهانی، سال «تثبیت شکننده» است. بعد از آن همه نوسان و شوکهای تورمی که در نیمه اول دهه ۲۰۲۰ تجربه کردیم، حالا اقتصاد جهانی وارد فازی شده که متخصصان به آن «فراوانی عرضه» میگویند. یعنی دیگر خبری از آن قحطیهای کاذب و جهشهای ناگهانی قیمت جهانی نیست. با این حال، نباید گول این آرامش را خورد؛ چون این یک ثبات دائمی نیست. موسسات معتبری مثل «فیچ» معتقدند اگرچه تقاضای سنتی چین برای ساختوسازهای بتنی کم شده، اما نیاز جهان به انرژیهای پاک، دیتاسنترها و شبکههای برق، اجازه نمیدهد قیمت فولاد سقوط آزاد کند. در واقع بازار فولاد در ۲۰۲۶ از یک بازار ساختمانمحور به یک بازار تکنولوژیمحور تغییر ماهیت داده است.
یکی از اتفاقاتی که در سال ۲۰۲۶ لرزه بر تن قیمتهای جهانی میاندازد، ورود معدن عظیم «سیماندو» در گینه به مدار تولید است. این معدن که بزرگترین ذخیره دستنخورده جهان است، قرار است میلیونها تن سنگ آهن باکیفیت را روانه بازار کند.
تحلیلگران «گلدمن ساکس» با احتیاط پیشبینی میکنند قیمت هر تن سنگ آهن روی ۹۳ دلار بماند، اما بانک «وستپک» نگاهی بدبینانهتر دارد و عدد ۸۳ دلار را هدف قرار داده است. برای ما در بازار ایران، این یعنی فشار هزینههای جهانی روی شمش و میلگرد کمتر خواهد بود، اما همزمان خطر کاهش حاشیه سود برای صادرکنندگان سنگ آهن ایرانی هم وجود دارد.
دیگر نباید برای پیشبینی قیمتها فقط به اخبار پکن چشم دوخت. در سال ۲۰۲۶، هند با رشد خیرهکننده ۹ درصدی در تقاضای فولاد، به پیشران اصلی صنعت جهان تبدیل شده است. از طرف دیگر، پروژههای عظیم زیرساختی در خاورمیانه (منطقه منا) هم باعث شده تا تقاضا در نزدیکی مرزهای ایران داغ بماند. این یعنی اگرچه مصرف داخلی چین کم شده، اما همسایگان ما و هند، مشتریان دستبهنقدی هستند که اجازه نمیدهند قیمتهای منطقهای بیش از حد افت کند.
در ایرانِ ۱۴۰۵، همبستگی قیمت آهن با دلار حتی از قیمتهای جهانی هم بیشتر شده است. تحلیلگران مالی احتمال میدهند نرخ دلار در کانالهای جدیدی (بین ۱۲۰ تا ۱۶۰ هزار تومان) نوسان کند. این جهش ارزی، بازار آهن را در یک وضعیت الاکلنگی قرار میدهد. از یک طرف هزینههای تولید مثل قطعات یدکی و مواد نسوز گران میشود (فشار هزینه)، و از طرف دیگر تولیدکنندگان وسوسه میشوند به جای فروش در بازار داخل، کالای خود را صادر کنند تا دلار بگیرند. نتیجه؟ کمیابی مصنوعی در بازار داخلی که حتی اگر ساختوسازی هم نباشد، قیمت میلگرد و تیرآهن را بالا نگه میدارد.
یکی از واقعیتهای تلخی که در ۲۰۲۶ با آن دستوپنجه نرم میکنیم، ناترازی انرژی است. تولید فولاد در ایران به یک حرکت سینوسی تبدیل شده: در تابستان به دلیل کمبود برق، کورهها خاموش میشوند و در زمستان به دلیل قطع گاز، تولید آهن اسفنجی به کما میرود. آمارهای سال گذشته نشان داد که فقط قطع برق تابستانه بیش از ۵ درصد از تولید کل را بلعیده است. این یعنی خریدار نباید انتظار ثبات قیمت در فصول گرم و سرد را داشته باشد؛ چرا که نوسانات تولید، مستقیم روی قیمت شمش در بورس کالا اثر میگذارد و موج آن به بازار آزاد میرسد.
در حالی که بخش خصوصی به دلیل تورم و کاهش قدرت خرید، در لاک دفاعی فرو رفته و پروژههای جدید را با احتیاط شروع میکند، پروژههای کلان دولتی مثل نهضت ملی مسکن در سال ۱۴۰۵ به ضربالاجل خود رسیدهاند. فشار برای تکمیل این واحدها، یک تقاضای سنگین و متمرکز برای میلگردهای سایز بالا و تیرآهن ایجاد کرده است. این وضعیت باعث شده تا سبد تقاضا از «ساختوسازهای خرد شهری» به سمت «پروژههای انبوهسازی» سنگین شود.
قیمت آهن فقط آن عددی نیست که روی تابلو میبینید. هزینه حملونقل به یک فاکتور تعیینکننده تبدیل شده است. با نزدیک شدن نرخ کرایه ریلی به جادهای و کاهش سرعت سیر بار، قیمت تحویلی کالا در مقصد (مثلاً تهران یا شمال کشور) تفاوت معناداری با قیمت درب کارخانه پیدا کرده است. برای پروژههای بزرگ، حالا دیگر فاصله جغرافیایی با کارخانه فولاد، به اندازه خود قیمت آهن اهمیت دارد. در ضمن قیمت سوخت هم امسال در ایران افزایش یافته و این خودبخود روی قیمت حملونقل تاثیر میگذارد.
بر اساس تحلیلهای ما، سه مسیر برای سال پیش رو متصور است:
بازار آهن در سال ۲۰۲۶ جای «شانس» و «حدس» نیست. تلاقیِ بحران انرژی در داخل و تغییرات بزرگ در معادن جهان، بازار را به محیطی پیچیده تبدیل کرده که فقط با دیتا میتوان در آن دوام آورد. برای فعالان این حوزه، استفاده از تحلیلهای هوشمند و پلتفرمهای مدرن، دیگر یک انتخاب لاکچری نیست، بلکه تنها راه برای نسوختن سرمایه در این بازار پرتلاطم است.