ایران چقدر می‌تواند آلومینیوم تولید کند؟

به گزارش فولادبان، به صورت متداول فلز آلومینیوم از کانی بوکسیت تولید می‌شود. علاوه برآن، در برخی کشورها روش هایی برای تولید این فلز از نفلین و آلونیت نیز پیگیری می شود. در جدول زیر وضعیت کانسنگهای مورد نیاز برای تولید آلومینیوم مورد بحث قرار گرفته است.

بر این اساس ذخیره قطعی بوکسیت، نفلین سینیت و آلونیت کشور، به عنوان مواد اولیه صنعت آلومینیوم، به ترتیب ۲۵.۷، ۲۹۵، یک و ۸۰ میلیون تن تخمین زده می شود.

با توجه به ذخیره ۳۰ میلیارد تنی بوکسیت در جهان، ذخیره این ماده معدنی در کشور کمتر از ۰.۲ درصد از جهان است. به طورکلی با توجه به شرایط زمین شناسی، امکان تشکیل ذخایر قابل توجه بوکسیت در نیم کره شمالی زمین، از جمله ایران، فراهم نیست.

گفتنی است، امکان تولید آلومینا از هر نوع بوکسیت وجود ندارد، لذا در این بررسی تنها آن دسته از معادن در نظر گرفته شده که ماده معدنی آن از نظر فنی برای تولید آلومینا مناسب بوده است.

لازم به ذکر است؛ تولید پودر آلومینای متالورژی گرید از نفلین سینیت یک روش غیرمرسوم در دنیا به شمار میرود. استحصال آلومینا از نفلین سینیت برای اولین بار در سال ۱۹۵۱ در شوروی سابق صورت گرفت. واحدهایی نیز در روسیه امروزی به تولید آلومینا از نفلین سینیت مشغول هستند. در این روش برای استحصال ۱۰۰ هزار تن آلومینا حدود ۹۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تن سیمان به عنوان محصول جانبی تولید خواهد شد. با توجه به اینکه ظرفیت تولید سیمان در بسیاری از کارخانه های کشور عملا معطل مانده، تولید این میزان محصول جانبی به عنوان یکی از چالش های تولید آلومینا از نفلین سینیت محسوب میشود.

سازمان زمینشناسی ایالات متحده در گزارش سال ۲۰۲۴ خود، ذخیره نفلین سینیت و فلدسپار در ایران را ۹۵ میلیون تن گزارش کرده است. همچنین، مجموع ذخایر قطعی ثبت شده فلدسپار سدیک و پتاسیک در پروانه های بهره برداری کشور ۲۳۰ میلیون تن است.

با توجه به اینکه در حــال حاضر هیچ کاربرد خاصی برای کانــی آلونیت در جهان وجود ندارد، آماری نیــز به عنوان ذخیره آن گزارش نمی شود. البته در گزارشهای مختلف از این کانی به عنوان جایگزینی محتمل برای بوکسیت در تولید آلومینا نام برده شده است. وجود ذخیره قطعی ۸۰ میلیون تنی آلونیت، به همراه بومی سازی فناوری تولید آلومینا از آن، میتواند ازجمله مزیت های کشــور در سالهای آینده باشد.

گفتنی است چهار شرکت بزرگ تولیدکننده شمش آلومینیوم از ابتدای فروردین تا پایان آبان، ۴۱۱ هزار و ۳۵۱ تن شمش تولید کردند. این رقم در مدت مشابه سال گذشته، ۴۰۰ هزار و ۴۲۵ تن بود که حاکی از افزایش حدود سه درصدی تولید است.