صادرات فولاد در سایه ناامنی خلیج فارس/ ضرورت چرخش به مسیرهای زمینی

به گزارش فولادبان، حفظ و توسعهٔ صادرات محصولات فولادی در بحبوحهٔ جنگ، یکی از دغدغه‌های مهم مدیران و دست‌اندرکاران حوزهٔ تجارت فولاد است. جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران باعث شده تا حوزهٔ درگیری به کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس و تنگهٔ هرمز گسترش یابد و خودبخود تجارت دریایی را در همهٔ حوزه‌ها تحت تاثیر قرار دهد. اما فولادبان تلاش دارد در گفت‌وگو با کارشناسان حوزهٔ فولاد، به جست‌وجو و بررسی راهکارهای ابتکاری و مناسب برای برون‌رفت از این بحران بیندیشد.
در این راستا، یک کارشناس صنعت فولاد در گفت‌وگو با خبرنگار فولادبان با اشاره به شرایط جنگی و محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی تأکید دارد که در وضعیت فعلی، تمرکز بر صادرات زمینی به کشورهای همسایه و استفاده از ظرفیت شرکت‌های خصوصی چابک، مهم‌ترین راهکار برای جلوگیری از بحران در صنعت فولاد کشور است.

وی در گفت‌وگو با خبرنگار ما درباره تهدیدها و فرصت‌های پیش‌روی صنعت فولاد اظهار کرد: قیمت واقعی محصولات فولادی در جهان به‌شدت به هزینه انرژی وابسته است. در ماه‌های اخیر نیز با افزایش قیمت انرژی در بسیاری از کشورها، هزینهٔ تولید فولاد بالا رفته است که این موضوع خودبخود می‌تواند باعث افزایش قیمت جهانی فولاد شود.

این کارشناس با اشاره به تجربهٔ جنگ روسیه و اوکراین افزود: در آن مقطع نیز قیمت جهانی فولاد از حدود ۵۲۰ دلار تا نزدیک ۸۰۰ دلار افزایش یافت و سپس با مدیریت بازار و سیاست‌های چین، دوباره تعدیل شد. اکنون نیز با توجه به افزایش مصرف در منطقهٔ خلیج فارس و بالا رفتن هزینه انرژی در جهان، احتمال افزایش قیمت فولاد وجود دارد.

این کارشناس صنعت فولاد ادامه داد: ایران یکی از تولیدکنندگان بزرگ فولاد در جهان است و در شرایط تحریم و جنگ باید راهبردهای متفاوتی برای حفظ بازارهای صادراتی اتخاذ کند. یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه، استفاده از شرکت‌های بازرگانی حرفه‌ای و چابک است. شرکت‌های تولیدی می‌توانند با واگذاری بخشی از فرآیند فروش به این شرکت‌ها و با دریافت تضامین لازم، بازارهای جدیدی برای محصولات خود ایجاد کنند.

وی با اشاره به مشکلات حمل‌ونقل دریایی در شرایط فعلی گفت: با توجه به وضعیت امنیتی در خلیج فارس، ممکن است دسترسی به کشتی و خدمات بیمه‌ای محدود شود. در چنین شرایطی بسیاری از خطوط کشتیرانی حاضر به پوشش بیمه‌ای نخواهند بود و همین مسئله می‌تواند صادرات دریایی را با اختلال جدی مواجه کند.

او افزود: اگر چنین اتفاقی رخ دهد، بخشی از بازارهای صادراتی دوردست عملاً از دسترس خارج می‌شود. بنابراین باید تمرکز اصلی بر صادرات زمینی به کشورهای همسایه باشد؛ هرچند هزینه حمل زمینی به‌مراتب بیشتر از حمل دریایی است. برای مثال کرایه حمل دریایی ممکن است حدود ۳۰ تا ۵۰ دلار در هر تن باشد، در حالی که حمل زمینی می‌تواند به ۹۰ تا ۱۲۰ دلار در هر تن برسد.

این کارشناس با تأکید بر وجود مازاد تولید فولاد در کشور گفت: تولید فولاد ایران بیش از نیاز داخلی است و در شرایط جنگی نیز به دلیل محدود شدن بودجه‌های عمرانی، مصرف داخلی کاهش می‌یابد. بنابراین صادرات برای حفظ تعادل در بازار و جلوگیری از انباشت محصولات ضروری است.

وی افزود: بازارهایی مانند عراق، افغانستان، سوریه و برخی کشورهای منطقه می‌توانند مقصد صادرات زمینی باشند، اما ورود جدی به این بازارها نیازمند ایجاد زیرساخت‌های تجاری است. شرکت‌های بزرگ فولادی باید یا به‌صورت مستقیم در این کشورها حضور پیدا کنند یا از طریق شرکت‌های خصوصی توانمند، شبکه فروش ایجاد کنند.

او ادامه داد: در بسیاری از کشورهای همسایه زیرساخت‌های مالی پیشرفته مانند اعتبار اسنادی (LC) وجود ندارد و مبادلات بیشتر از طریق صرافی‌ها انجام می‌شود. بنابراین لازم است مدل‌های تجاری متناسب با این شرایط طراحی شود.

این کارشناس صنعت فولاد در پایان هشدار داد: اگر از هم‌اکنون برای مدیریت فروش و صادرات برنامه‌ریزی نشود، طی یکی دو ماه آینده صنعت فولاد با بحران جدی مواجه خواهد شد. چنین بحرانی می‌تواند فعالیت صدها واحد تولیدی و اشتغال صدها هزار نفر در این صنعت را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل لازم است سیاست‌گذاران و مدیران صنعتی با اتخاذ تدابیر حرفه‌ای، از بروز بحران نقدینگی و رکود در این صنعت مادر جلوگیری کنند.